तेहरान, वैशाख ५, २०८३ (अप्रिल १७, २०२६) इरानले रणनीतिक रूपमा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिने होर्मुज जलडमरू (Strait of Hormuz) व्यापारिक जहाजहरूका लागि पूर्ण रूपमा खुला गरिएको घोषणा गरेको छ। इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले लेबनानमा जारी युद्धविरामको अवधिसम्मका लागि यो मार्ग खुला रहने जानकारी दिनुभएको हो।    विदेशमन्त्री अराघचीले सामाजिक सञ्जाल (X) मार्फत भन्नुभएको छ, "लेबनानमा भएको युद्धविरामलाई मध्यनजर गर्दै, होर्मुज जलडमरूबाट हुने सबै व्यापारिक जहाजहरूको आवतजावतलाई बाँकी युद्धविराम अवधिको लागि पूर्ण रूपमा खुला गरिएको घोषणा गरिन्छ।"    समाचारका मुख्य बुँदाहरू:  * व्यापारिक मार्ग: यो घोषणासँगै विश्वको तेल आपूर्तिका लागि मेरुदण्ड मानिने यस जलमार्गबाट व्यापारिक जहाजहरू अब इरानी बन्दरगाह र सामुद्रिक संगठनले तोकेको 'समन्वयात्मक मार्ग' (coordinated route) प्रयोग गरी आवतजावत गर्न सक्नेछन्।    * युद्धविरामको प्रभाव: लेबनान र इजरायलबीच १० दिने युद्धविराम लागू भएपछि इरानले यो कदम चालेको हो।    * अमेरिकी प्रतिक्रिया: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको यस निर्णयको स्वागत गर्दै होर्मुज जलडमरू व्यापारका लागि "पूर्ण रूपमा तयार" भएको बताउनुभएको छ। यद्यपि, इरानसँगको पूर्ण सम्झौता नभएसम्म इरानी बन्दरगाहहरूमाथिको अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी भने कायमै रहने ट्रम्पले स्पष्ट पार्नुभएको छ।  * आर्थिक प्रभाव: इरानको यो घोषणासँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा करिब ९ देखि ११ प्रतिशतसम्मको गिरावट आएको छ।  होर्मुज जलडमरू विश्वको कुल तेल र ग्यास आपूर्तिको झन्डै पाँचौं हिस्सा ओगट्ने महत्वपूर्ण जलमार्ग हो। पछिल्लो समय जारी क्षेत्रीय तनावका कारण यो मार्ग अवरुद्ध हुँदा विश्व अर्थतन्त्रमा नै ठूलो चाप परेको थियो।  इरान र अमेरिकाबीचको यो नयाँ घटनाक्रमले मध्यपूर्वमा शान्तिको आशा जगाएको छ, यद्यपि दुवै पक्ष अझै पनि स्थायी सम्झौताका लागि वार्ताको क्रममा रहेका छन्।