बेइजिङ, जनवरी २४ — विश्वव्यापी जलवायु चुनौतीहरू बीच चीनले हरियो तथा न्यून–कार्बन विकासतर्फ आफ्नो संक्रमणलाई तीव्र बनाउँदै लगेको छ। चीनले कार्बन उत्सर्जन न्यूनीकरणका लागि विश्वकै सबैभन्दा व्यापक नीतिगत प्रणाली र सबैभन्दा ठूलो नवीकरणीय ऊर्जा प्रणाली निर्माण गरेको चिनियाँ सरकारी तथ्यांकले देखाएको छ।विश्वकै सबैभन्दा ठूलो विद्युत उपभोक्ता चीनमा हाल प्रत्येक तीन किलोवाट–घण्टामध्ये एक हरियो ऊर्जा स्रोतबाट उत्पादन भइरहेको राष्ट्रिय ऊर्जा प्रशासन (NEA) ले जनाएको छ। यसले जनजीवनलाई ऊर्जा आपूर्ति मात्र होइन, राष्ट्रिय र विश्वव्यापी ऊर्जा तथा औद्योगिक संरचनामा समेत परिवर्तन ल्याइरहेको छ।चीन लगातार १५ वर्षदेखि पवन ऊर्जाको स्थापित क्षमतामा विश्वको पहिलो स्थानमा छ। नोभेम्बर २०२५ सम्म चीनको कुल पवन ऊर्जा क्षमता ६० करोड किलोवाट नाघेको छ। उत्तर र पश्चिमी क्षेत्रका विशाल स्थल पवन फार्म तथा पूर्वी तटीय क्षेत्रमा विस्तार हुँदै गरेका अपतटीय परियोजनाले कार्बन उत्सर्जन घटाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्।यसैबीच, सौर्य ऊर्जामा चीनको प्रगति झनै उल्लेखनीय छ। सन् २०२५ को अन्त्यसम्म चीनको कुल विद्युत उत्पादन क्षमता ३.७९ अर्ब किलोवाट पुगेको छ, जसमा सौर्य ऊर्जा क्षमता वार्षिक ४१.९ प्रतिशतले वृद्धि भई १.१६ अर्ब किलोवाट पुगेको छ। पवन ऊर्जा क्षमता पनि २२.४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।विशेषज्ञहरूका अनुसार चीनले सम्पूर्ण औद्योगिक शृंखला सहितको विश्वकै सबैभन्दा एकीकृत नवीकरणीय ऊर्जा प्रणाली निर्माण गरेको छ। फोटोभोल्टाइक पोलिसिलिकन, वेफर र सेल उत्पादनमा चीनको हिस्सा विश्व कुल उत्पादनको करिब ९० प्रतिशत छ भने मोड्युल उत्पादनमा करिब ८५ प्रतिशत योगदान रहेको छ।चीन अत्याधुनिक प्रविधिमा पनि अग्रणी बनेको छ। हालै सांघाईस्थित एक स्टार्टअपले कार्बन डाइअक्साइड र हरियो हाइड्रोजन प्रयोग गरी दिगो उड्डयन इन्धन (SAF) उत्पादनमा सफलता हासिल गरेको घोषणा गरेको छ, जसले ऊर्जा खपत कम गर्दै स्वच्छ इन्धन उत्पादन सम्भव बनाएको छ। विश्वव्यापी योगदान चीनको हरियो विकास उपलब्धि देशभित्र मात्र सीमित छैन। अजरबैजानको खिजी–अब्शेरोन पवन ऊर्जा परियोजनाजस्ता उदाहरणहरूले चीनले आफ्नो प्रविधि र अनुभव अन्य देशसँग साझा गरिरहेको देखाउँछन्। सन् २०२१–२०२५ अवधिमा चीनबाट निर्यात गरिएका पवन र सौर्य ऊर्जा उपकरणहरूले अन्य देशमा करिब ४.१ अर्ब टन कार्बन उत्सर्जन घटाउन सहयोग गरेको सरकारी तथ्यांकले देखाएको छ।जोर्डन, आसियान राष्ट्रहरू र अफ्रिकी मुलुकहरूमा चिनियाँ नवीकरणीय ऊर्जा परियोजनाहरूले ऊर्जा सुरक्षा, रोजगारी सिर्जना र दिगो विकासमा योगदान पुर्‍याइरहेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञहरूका अनुसार चीनले उत्पादन गरेका सस्तो र गुणस्तरीय हरियो प्रविधिले विकासोन्मुख देशहरूलाई जीवाश्म इन्धनको विकल्प प्रदान गरेको छ।अमेरिकी वैज्ञानिक पत्रिका Science ले सन् २०२५ को “Breakthrough of the Year” का रूपमा नवीकरणीय ऊर्जाको तीव्र विस्तारलाई उल्लेख गर्दै, यसको प्रमुख चालक चीनको औद्योगिक क्षमता रहेको जनाएको छ। Carbon Brief का अनुसार सन् २०२४ मा चीनबाट निर्यात भएका सौर्य प्यानल, ब्याट्री, विद्युतीय सवारी र पवन टर्बाइनहरूले विश्वका अन्य भागमा वार्षिक CO₂ उत्सर्जन १ प्रतिशतले घटाउने अनुमान गरिएको छ।विश्व आर्थिक मञ्च (WEF) का अधिकारीहरूले पनि हरियो प्रविधि र उन्नत उत्पादनमा चीनको ठूलो लगानीले जलवायु परिवर्तन र आपूर्ति शृंखला अस्थिरताजस्ता चुनौती समाधानमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको बताएका छन्।विश्लेषकहरूका अनुसार, चीनको हरियो संक्रमणले केवल आफ्नै विकासलाई मात्र होइन, विश्वव्यापी स्वच्छ र सुन्दर भविष्य निर्माणमा पनि निर्णायक योगदान पुर्‍याइरहेको छ।