हराएका मतपत्र अर्कै ढ्वाङमा, विवाद र कानुनी प्रक्रियाको ‘समय सूत्र’
समय सूत्र @
फाल्गुन २५, २०८२
@एस.आचार्य
: ओखलढुंगामा प्रतिनिधि सभाको प्रत्यक्षतर्फ 'हराएको' भनिएको मतपत्र समानुपातिकतर्फको मतपेटिका (ढ्वाङ) मा भेटिएपछि नयाँ बहस सिर्जना भएको छ। यद्यपि, निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय र उम्मेदवारहरूबीचको पूर्वसहमतिले गर्दा घोषित परिणाममा भने फेरबदल नहुने देखिएको छ।
१. घटनाको पृष्ठभूमि
* परिणाम घोषणा: ओखलढुंगामा रास्वपाका विश्वराज पोखरेल ५ मतको झिनो अन्तरले विजयी भइसकेका छन्।
* कांग्रेसको दाबी: पराजित उम्मेदवार कुमार लुइँटेलले १८८ मतको हिसाब नमिलेको र मतपत्र हराएको भन्दै पुनः मतगणनाको माग गर्नुभएको थियो।
२. मतपत्र कहाँ भेटिए?
* समानुपातिकतर्फको मतगणना भइरहँदा प्रत्यक्षतर्फका मतपत्रहरू समानुपातिककै पेटिकाभित्र भेटिएका हुन्।
* सहायक निर्वाचन अधिकृत सबिनराज पाण्डेले प्रत्यक्षका मतपत्रहरू अर्कै ढ्वाङमा भेटिएको पुष्टि गर्नुभएको छ।
३. अब के हुन्छ? (कानुनी र प्रक्रियागत अवस्था)
यस विषयमा मुख्य दुई आधारमा निर्णय लिइएको छ:
* सर्वदलीय सहमति: मतगणना हुनुअघि नै "प्रत्यक्षको मतपत्र समानुपातिकको पेटिकामा भेटिएमा त्यसलाई स्वतः बदर गरिने" भन्ने मुचुल्कामा सबै दलले हस्ताक्षर गरेका थिए।
* निर्देशिकाको पालना: निर्वाचन निर्देशिका अनुसार पनि तोकिएको पेटिका बाहेक अन्यत्र भेटिएका मतपत्रलाई बदर मान्ने व्यवस्था रहेकाले ती मतहरू गणनामा समावेश गरिएनन्।
४. पक्ष-विपक्षको भनाइ
"हामीले सुरुमै सहमति गरेका थियौँ कि अर्को ढ्वाङमा भेटिएका मतपत्र बदर हुनेछन्। त्यसैले ती बदर भइसके, अब यसले घोषित परिणामलाई असर गर्दैन।"
— कुमार लुइँटेल, उम्मेदवार, नेपाली कांग्रेस
"सर्वदलीय सहमतिको निर्णयअनुरूप नै गणना र परिणाम घोषणा भएको हो। भेटिएका मतपत्र बदर गरेर अहिले समानुपातिकतर्फको गणना अगाडि बढाइएको छ।"
— सबिनराज पाण्डे, सहायक निर्वाचन अधिकृत
निष्कर्ष:
यस घटनाले चुनावी प्रक्रियामा मतदाताको असावधानी वा प्राविधिक त्रुटि देखाए पनि, कानुनी रूपमा 'मुचुल्का' र 'निर्देशिका' लाई आधार मान्दा विश्वराज पोखरेलको विजय कायम रहने देखिएको छ। कांग्रेस उम्मेदवार लुइँटेलले पहिले नै सहमतिमा हस्ताक्षर गरेका कारण अहिले भेटिएका मतपत्रले कानुनी चुनौती दिने आधार कमजोर बनेको छ।