बैशाख १, २०८३
पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा आयोजित डा. राममनोहर लोहिया स्मृति व्याख्यानमा नेपाली राजनीतिबारे दिएको अभिव्यक्तिले गम्भीर संवैधानिक र तथ्यगत प्रश्नहरू उब्जाएको छ।
भट्टराईले नेपालमा 'जेनजी' (Gen Z) आन्दोलनले नयाँ युग ल्याएको दाबी गरिरहँदा, उनले प्रस्तुत गरेका उदाहरणहरू नै गलत र भ्रामक भेटिएका छन्।
डा. भट्टराईले आफ्नो सम्बोधनमा ३५ वर्षीय बालेन शाहको नेतृत्वमा सरकार गठन भएको र रवि लामिछाने (रवि) उपसभामुख बनेको जस्ता अत्यन्तै कच्चा र गलत तथ्यहरू प्रस्तुत गरेको देखिएको छ। वास्तविकतामा:
बालेन शाह काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर हुन्, उनले राष्ट्रिय सरकारको नेतृत्व गरेका होइनन्।
रवि लामिछाने उपसभामुख नभई गृहमन्त्री भइसकेका र पार्टी सभापति हुन्। यति ठूलो राजनीतिक कद भएका व्यक्तिलाई 'उपसभामुख' भनी विदेशी मञ्चमा चिनाउनुले भट्टराईको वर्तमान राजनीतिक सूचनाको स्तरमाथि नै व्यङ्ग्य गरेको छ।
भट्टराईले गत सेप्टेम्बरको आन्दोलनले सरकार ढालेको कुरालाई गौरवका साथ प्रस्तुत गरेका छन्। तर, विश्लेषकहरू यसलाई खतरनाक संकेत मान्छन्:
सडकबाटै सत्ता फैसला: आवधिक निर्वाचन कुर्न नसक्ने र सडकको दबाबबाटै निर्वाचित सरकार ढाल्ने कुराले 'भीडतन्त्र' (Mobocracy) लाई बढावा दिन्छ।
संवैधानिक विरोधाभास: आफैंले बनाएको संविधानको जगमा बनेको सरकारलाई सडकबाट ढाल्नुलाई 'युवाको क्षमता' भन्नुले भट्टराई स्वयंको लोकतान्त्रिक निष्ठामा प्रश्न उठाएको छ।
आफ्नो 'वैकल्पिक राजनीति' को एजेन्डा पटक-पटक असफल भएपछि भट्टराईले नयाँ पुस्ताको भावनालाई आफ्नो हितमा प्रयोग गर्न खोजेको देखिन्छ।
"बाबुरामले अहिलेका नयाँ र चर्चित पात्रहरूको नाम लिएर आफूलाई अझै पनि 'अपडेटेड' देखाउन खोजेका हुन्, तर गलत पद र नाम उच्चारणले उल्टै उनको खिल्ली उडेको छ," - एक राजनीतिक विश्लेषक।
नेपालको आन्तरिक सत्ता परिवर्तन र राजनीतिक जोडघटाउका विषयहरू दिल्लीको मञ्चमा बसेर 'गौरवगाथा' का रूपमा सुनाउनु कूटनीतिक रूपमा अशोभनीय मानिएको छ। विदेशी भूमिमा आफ्नै देशको स्थिरताको विरुद्ध बोल्नुले उनको राष्ट्रवादी छविलाई कमजोर बनाएको छ।
निष्कर्ष:
डा. बाबुराम भट्टराईको दिल्ली सम्बोधन युवाहरूको उत्साहलाई समेट्ने प्रयास भए पनि तथ्यगत रूपमा यो 'कमेडी' जस्तै बन्न पुगेको छ। पद, नाम र संवैधानिक व्यवस्थाबारे नै भ्रम सिर्जना हुने गरी अभिव्यक्ति दिनुले उनले भन्ने गरेको 'वैकल्पिक राजनीति' को धरातल कति कमजोर छ भन्ने कुरा प्रष्ट पार्छ।
