पुस २४, २०८२
हरिशरण लामिछानेले वर्तमान राजनीतिक अवस्था, बढ्दो वैदेशिक प्रभाव र आन्तरिक अस्थिरताप्रति चिन्ता व्यक्त गरे। उनका अनुसार, दलगत स्वार्थ र सत्ता केन्द्रित राजनीतिले राष्ट्रिय हित ओझेलमा परेको छ। “आज आम नागरिकले राज्यलाई आफ्नो संरक्षकका रूपमा अनुभूति गर्न सकेका छैनन्,” उनले भने, “यसले दीर्घकालीन रूपमा राष्ट्रिय एकतामै असर पुर्याउन सक्छ।”उनले वर्तमान राष्ट्राध्यक्षको भूमिका पनि दलगत सीमाभित्र सीमित देखिएको टिप्पणी गरे। “राष्ट्राध्यक्ष भनेको कुनै एक दल वा समूहको प्रतिनिधि होइन, सम्पूर्ण राष्ट्रको साझा अभिभावक हुनुपर्छ,” उनले स्पष्ट पारे।
राजसंस्थाको नाम आउँदैमा तानाशाहीको डर देखाइने प्रवृत्तिप्रति आपत्ति जनाउँदै हरिशरण लामिछानेले राजसंस्था अनिवार्य रूपमा तानाशाही हुन्छ भन्ने धारणा अन्तिम सत्य नभएको बताए। उनका अनुसार, विश्वका थुप्रै मुलुकमा संवैधानिक राजसंस्था सफल रूपमा सञ्चालनमा छन्, जहाँ लोकतन्त्र, मानवअधिकार र नागरिक स्वतन्त्रता सुरक्षित छन्।“संवैधानिक राजसंस्था भनेको निरंकुश शासन होइन,” उनले भने, “यो त लोकतान्त्रिक संरचनाभित्र रहने, तर दलगत राजनीतिबाट माथि उठेर राष्ट्रिय एकताको प्रतीक बन्ने व्यवस्था हो।”
कार्यक्रममा बोल्दै लामिछानेले जेन–जी (Gen-Z) पुस्तामा बढ्दै गएको वैकल्पिक सोचलाई सकारात्मक संकेतका रूपमा उल्लेख गरे। उनका अनुसार, पुराना राजनीतिक ढाँचाबाट दिक्क भएका युवाहरू अब नयाँ बहस र वैकल्पिक शासन संरचनातर्फ आकर्षित हुन थालेका छन्।“आजको युवा पुस्ता इतिहास, राष्ट्रियता र भविष्यलाई एउटै दृष्टिकोणबाट हेर्न चाहन्छ,” उनले भने, “राजसंस्थाबारे बहस गर्नु भनेको पछाडि फर्किनु होइन, बरु राष्ट्रलाई स्थिर र सुरक्षित बनाउने उपाय खोज्नु हो।”
हरिशरण लामिछानेको अभिव्यक्तिलाई राजनीतिक वृत्तमा अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। विशेषतः राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीसँग पारिवारिक सम्बन्ध जोडिएका व्यक्तिबाट आएको यस्तो सार्वजनिक धारणा राजसंस्था पुनःस्थापनाबारेको बहसलाई थप चर्काउने संकेतका रूपमा लिइएको छ।राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, पछिल्लो समय बढ्दो राजनीतिक अस्थिरता, भ्रष्टाचार र जनआक्रोशका कारण संवैधानिक राजसंस्थाको विषय फेरि सार्वजनिक बहसमा आउन थालेको देखिन्छ।
हरिशरण लामिछानेको अभिव्यक्तिले नेपालमा शासन प्रणाली, राष्ट्राध्यक्षको भूमिका र राष्ट्रिय एकताको विषयमा नयाँ बहसको ढोका खोलेको छ। उनले उठाएको प्रश्न—“सबैको अपनत्व हुने राष्ट्राध्यक्ष कस्तो हुनुपर्छ?”—अब केवल राजनीतिक दलहरूको मात्र होइन, आम नागरिक र युवापुस्ताको बहसको विषय बन्दै गएको देखिन्छ।देशको वर्तमान अवस्था र भविष्यको दिशाबारे गम्भीर चिन्तन आवश्यक रहेको सन्देशसहित, उनको भनाइले राजसंस्थाबारेको बहसलाई फेरि केन्द्रमा ल्याएको छ।
