✍️एन.बी.एम.क्षेत्री ,काठमाडौं — इरानको होर्मुज क्षेत्रमा कार्यरत नेपाली नागरिक अमृत झा प’क्राउ परेको विषय आज सार्वजनिक भएको छ। परराष्ट्र मन्त्रालयले आज आयोजित पत्रकार सम्मेलनमार्फत यसबारे पुष्टि गर्दै झा र उनका चालक दलका अन्य सदस्यहरू इरानी अधिकारीहरूको नियन्त्रणमा राखिएका बताएका छन्।मन्त्रालयका अधिकारीहरूले जानकारी दिनुभयो कि झा जहाजमा कार्यरत रहँदा इरानी सुरक्षा बलले चालक दललाई नियन्त्रणमा लिएको हो। हालसम्म घटनाको कारण र पृष्ठभूमिबारे आधिकारिक विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन। तथापि, परराष्ट्र मन्त्रालयले नेपाली नागरिकको सुरक्षामा आवश्यक पहल गरिरहेको र अन्तर्राष्ट्रिय कानूनी प्रक्रिया अनुसार समस्या समाधान गर्ने दिशामा काम भइरहेको जनाएको छ। पृष्ठभूमि र सुरक्षा चुनौतीहरू होर्मुज क्षेत्र पूर्व मध्यपूर्वका महत्वपूर्ण जलमार्गहरूमध्ये एक हो, जसले विश्वव्यापी तेल र व्यापारिक जहाजहरूको आवागमन सुनिश्चित गर्छ। यो क्षेत्र सुरक्षा र कूटनीतिक संवेदनशीलताको दृष्टिले संवेदनशील मानिन्छ।विशेषज्ञहरूका अनुसार, यो क्षेत्रमा कार्यरत विदेशी चालक दललाई कहिलेकाहीँ स्थानीय नियम, सुरक्षा प्रोटोकल, वा राजनीतिक तनावका कारण नियन्त्रणमा लिने घटनाहरू घट्न सक्छन्।नेपालका परराष्ट्र विशेषज्ञहरूले भनेका छन्: “इरानसँगको कूटनीतिक सम्बन्ध मजबूत भए तापनि, यस्तो घटनाले नेपाली नागरिकको सुरक्षामा असुरक्षा र तनावको संकेत दिन सक्छ। सरकारले तत्काल पहल गरी कानूनी प्रक्रिया सुनिश्चित गर्नुपर्छ।” नेपाल सरकारको प्रतिक्रिया परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ कि, झा र अन्य चालक दलका सदस्यहरूको स्वास्थ्य, सुरक्षा र मानव अधिकारको संरक्षण सुनिश्चित गर्न कूटनीतिक माध्यमबाट पहल भइरहेको छ। मन्त्रालयले लगातार इरानी पक्षसँग सम्पर्क राख्दै तत्काल र सुरक्षित विमुक्ति का लागि प्रयास गरिरहेको बताएको छ। मन्त्रालयका प्रवक्ताले थप भने: “हामीले झा र अन्य नेपाली नागरिकको अवस्थाबारे विस्तृत जानकारी जुटाइरहेका छौं। आवश्यक भएमा, नेपाली दूतावास वा कूटनीतिक प्रतिनिधित्वमार्फत थप सुरक्षा र सहयोग उपलब्ध गराइनेछ।” संभावित असर र आगामी कदमहरू विशेषज्ञहरूले यो घटनाले इरानसँगको आर्थिक र समुद्री कार्य क्षेत्रमा नेपाली नागरिकको सुरक्षा नीति पुनरावलोकन आवश्यक हुने संकेत दिएको टिप्पणी गरेका छन्। साथै, जहाज कम्पनीहरूलाई चालक दलको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय नियम र सुरक्षा प्रोटोकलको कडा पालन गर्न आवश्यक रहेको बताइन्छ।पछिल्लो समाचार अनुसार, परराष्ट्र मन्त्रालयले अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार तथा समुद्री कानूनको आधारमा कानूनी मार्ग अपनाउने तयारी गरिरहेको छ। साथै, नेपाली समुदाय र परिवारहरूसँग निरन्तर संवाद राख्दै संकट व्यवस्थापनमा तत्परता देखाइएको छ।यो घटनाले नेपाली समुद्री श्रमिकहरूको सुरक्षा, विदेशमा काम गर्ने अधिकार, र संकटको समयमा कूटनीतिक समर्थनको महत्त्वलाई पुनः उजागर गरेको छ।