फाल्गुन ८, २०८२
काठमाडौं — पछिल्लो समय राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने ले पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह लाई ‘चुनाव लड्न’ दिएको चुनौतीलाई लिएर सामाजिक सञ्जाल र जनस्तरमा तीव्र आक्रोश व्यक्त भइरहेको छ। हजारौँ वर्षको इतिहास बोकेको र देशको एकताको प्रतीक मानिने राजसंस्थाविरुद्ध आएको यो अभिव्यक्तिलाई धेरैले अपरिपक्व र नियोजित कदमका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
लामिछानेमाथि विदेशी शक्तिहरू—विशेषतः पश्चिमा र भारतीय स्वार्थ—को प्रभावमा चलेको आरोप पुनः सतहमा आएको छ। आलोचकहरूको भनाइ छ कि आफ्नै नागरिकता र पासपोर्टसम्बन्धी विवाद स्पष्ट पार्न नसक्ने व्यक्तिले ऐतिहासिक संस्थामाथि चुनौती दिनु राजनीतिक नैतिकतासँग मेल नखाने कदम हो। जनस्तरमा उनलाई ‘मालिकको इसारामा नाच्ने पात्र’ भन्ने टिप्पणीसमेत सुनिन थालेको छ।
लामिछानेले नेपालमा आफूमाथि भएको अनुसन्धानलाई ‘राजनीतिक प्रतिशोध’ बताउँदै आएका छन्। तर आलोचकहरू प्रश्न गर्छन्—अमेरिकामा उनीमाथि लागेका भनिएका मुद्दाहरू पनि प्रतिशोध नै थिए त? उनीहरूका तर्कअनुसार, कानुनी राज्य मानिने मुलुकमा बिना आधार मुद्दा अघि नबढ्ने हुँदा, त्यहाँका कानुनी झमेलाबाट फर्किएपछि नेपालमा समेत सहकारी ठगीदेखि राहदानी विवादसम्मका प्रकरण देखिनु छविसँग सम्बन्धित गम्भीर प्रश्न हो।
“निभ्ने बेलामा बत्ती एकपटक झिलिक्क चम्किन्छ” भन्ने उखान लामिछाने र रास्वपाको सन्दर्भमा प्रयोग हुन थालेको छ। परिवर्तनको आशामा पाएको समर्थनलाई व्यक्तिगत महत्वाकांक्षा र बाह्य एजेन्डाका लागि प्रयोग गरिएको आरोप बीच पार्टीको लोकप्रियता घट्दो क्रममा रहेको टिप्पणीहरू देखिन्छन्। सहकारी पीडितहरूको मुद्दा र कानुनी प्रक्रिया पार्टी नेतृत्वका लागि चुनौती बन्दै गएको विश्लेषण गरिँदैछ।
गणतन्त्रको अभ्यासमा देखिएको भ्रष्टाचार र विदेशी हस्तक्षेपप्रति आजित जनमतबीच, पूर्वराजाको शालीनता र देशप्रेमप्रति आकर्षण बढेको दाबी गरिन्छ। दलका नेताहरू दूतावास धाउने सन्दर्भसँग तुलना गर्दै, राजसंस्थाले सधैं नेपाली माटो र राष्ट्रियताको वकालत गरेको जनमानसको बुझाइ प्रस्तुत गरिन्छ।
राजनीतिमा पात्रहरू आउँछन्–जान्छन्। तर देशको मौलिक पहिचान र राष्ट्रिय एकताको प्रतीक मानिने संस्थामाथि विदेशी प्रभावको आरोपसहित हुने प्रहार नेपाली जनताका लागि स्वीकार्य नहुने सन्देश जनस्तरबाट व्यक्त भइरहेको छ। यस्ता अभिव्यक्तिहरूले राजनीतिक जिम्मेवारी, मर्यादा र पारदर्शिता माथि थप प्रश्न उठाइरहेका छन्।
