माघ ९, २०८२
मनाङ | हिमाली जिल्ला मनाङमा आधुनिक लोकतान्त्रिक पद्धतिलाई चुनौती दिने गरी एक रोचक र परम्परागत राजनीतिक अभ्यास देखिएको छ। प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि हुने आगामी निर्वाचनमा कसले उम्मेदवारी दिने भन्ने कुराको छिनोफानो मतदाताको मतबाट नभई गुम्बाका लामा गुरुहरूको रोहवरमा निकालिएको ‘चिट्ठा’ बाट गरिएको छ।
आगामी फागुन २१ गते हुने भनिएको निर्वाचनका लागि दलहरूबीच सहमति जुट्न नसकेपछि मनाङको परम्परागत शैली अपनाइएको हो। स्थानीय लामा गुरुहरूको उपस्थितिमा उम्मेदवारहरूको भाग्य तय गर्न चिट्ठा प्रणाली (Lotto) प्रयोग गरिएको थियो। जसमा पराजित हुनेले चुनावी मैदान छाड्नुपर्ने पूर्वसहमति भएको थियो।
चिट्ठाको नतिजा सार्वजनिक भएपछि त्यसलाई सहर्ष स्वीकार गर्दै प्रमुख दलका उम्मेदवारहरूले चुनावी दौडबाट हात झिकेका छन्:
नेकपा एमाले: एमालेका तर्फबाट उम्मेदवार बनेका पोल्देन छोपाङ गुरुङले चिट्ठामा नाम नपरेपछि आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता लिएका छन्।
राप्रपा: राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका उम्मेदवार कुविरसिङ गुरुङले पनि चिट्ठाको नतिजा स्वीकार गर्दै चुनावी मैदान छाडेका छन्।
मनाङमा यस्तो अभ्यास हुनुका पछाडि मुख्य दुई कारणहरू देखिन्छन्:
सामाजिक सद्भाव: निर्वाचनका नाममा गाउँले र समुदायबीच फाटो नआओस् भन्नका लागि सामूहिक निर्णय वा भाग्यको भरोसा लिने गरिन्छ।
धर्म र परम्पराको प्रभाव: मनाङी समाजमा लामा गुरुहरू र धार्मिक मान्यताको ठुलो सम्मान रहने भएकाले राजनीतिक दलहरूले पनि यसलाई काट्न सक्दैनन्।
"यो मनाङको आफ्नै मौलिक परम्परा हो। हामीले समाजमा द्वन्द्व नहोस् र सबैको सहमतिमा काम अघि बढोस् भनेर लामा गुरुहरूको रोहवरमा यस्तो निर्णय लिएका हौँ," स्थानीय एक नेताले बताए।
यसअघि पनि मनाङका विभिन्न स्थानीय तह र वडा स्तरका चुनावहरूमा सर्वसम्मतिको प्रयास असफल भएपछि यस्तै चिट्ठा प्रणालीमार्फत प्रतिनिधि छान्ने गरिएको थियो। तर, प्रतिनिधि सभा जस्तो गरिमामय पदका लागि यसरी उम्मेदवारी फिर्ता लिनुलाई धेरैले चासो र अचम्मका साथ हेरेका छन्।
