पुस ६, २०८२
काठमाडौँ,
पश्चिम नवलपरासीस्थित ऐतिहासिक तथा धार्मिक महत्व बोकेको रामग्राम स्तूप क्षेत्र निजी क्षेत्रलाई लिजमा दिने योजना संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री सुदन किराती र बौद्ध गुरु लार्केन लामाको नाम जोडिएपछि राष्ट्रियस्तरमा विवाद चुलिएको छ।
लुम्बिनी विकास कोषमार्फत रामग्राम स्तूप आसपासको क्षेत्र दीर्घकालीन रूपमा निजी संस्थालाई लिजमा दिएर धार्मिक तथा पर्यटकीय पूर्वाधार विकास गर्ने प्रस्ताव अघि बढाइएको दाबी सार्वजनिक भएपछि राजनीतिक दल, सम्पदा अभियन्ता र स्थानीयवासीले आपत्ति जनाएका हुन्। सामाजिक सञ्जाल तथा सार्वजनिक बहसमा उक्त योजनामा लार्केन लामा सम्बद्ध संस्थाको संलग्नता रहेको भनाइ व्यापक रूपमा फैलिएको छ।
यस विषयमा प्रतिक्रिया दिँदै मन्त्री सुदन किरातीले रामग्राम स्तूप जस्तो अन्तर्राष्ट्रिय महत्वको सम्पदामा कुनै पनि निर्णय कानुन, पुरातत्व ऐन र राष्ट्रिय हितविपरीत नहुने स्पष्ट पारेका छन्। उनले विवाद बढेपछि लिजसम्बन्धी प्रस्ताव रोकिएको र पुनरावलोकन गरिएको बताएका छन्।
उता, लार्केन लामाको पक्षबाट रामग्राम स्तूपको आध्यात्मिक महत्व विश्वस्तरमा चिनाउने उद्देश्यले परियोजना प्रस्ताव गरिएको भनिए पनि त्यसमा व्यापारिक स्वार्थ नभएको दाबी गरिएको छ। उनका समर्थकहरूले यसलाई धार्मिक–सांस्कृतिक पहलको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
तर राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका नेता ज्ञानेन्द्र शाहीसहित विभिन्न राजनीतिक नेताहरूले उक्त योजना राष्ट्रिय सम्पदा निजीकरण गर्ने प्रयास भएको आरोप लगाउँदै कडा विरोध जनाएका छन्। उनीहरूले रामग्राम स्तूपको संरक्षण र विकास सरकारकै प्रत्यक्ष नियन्त्रणमा हुनुपर्ने माग गरेका छन्।
यसैबीच, संसदीय तहमा समेत प्रश्न उठेपछि सम्बन्धित निकायले रामग्राम स्तूप क्षेत्रसँग सम्बन्धित कुनै पनि निर्णय सबै सरोकारवालाको सहमति र पारदर्शी प्रक्रियामार्फत मात्र अघि बढाइने जनाएको छ।
