जेनजी आन्दोलनपछि नेपालमा बाह्य चासो र चलखेल बढेको ओलीको दाबी

अशोज ३०, २०८३

सत्ता परिवर्तनका घटनामा बाह्य स्वार्थको प्रभाव रहेको एमाले अध्यक्षको आरोप, खनिज सम्पदाबारे आएका सूचनाप्रति पनि आशङ्का

काठमाडौं । नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले जेनजी आन्दोलनपछि नेपालमा बाह्य चासो र चलखेल बढ्दै गएको दाबी गरेका छन्। एमालेको केन्द्रीय कमिटी बैठकमा प्रस्तुत राजनीतिक प्रतिवेदनमार्फत उनले नेपालको आन्तरिक राजनीतिमा भूराजनीतिक स्वार्थको प्रभाव बढेको आरोप लगाएका हुन्।

ओलीले जेनजी आन्दोलनका क्रममा निजी सम्पत्तिमा देशव्यापी रूपमा आगजनी, तोडफोड र लुटपाट भएका घटनालाई क्रान्ति वा परिवर्तनका रूपमा व्याख्या गर्न नसकिने बताएका छन्। ती घटनामा सत्ता परिवर्तनको उद्देश्यसहित बाह्य रूपमा प्रायोजित रणनीतिको प्रभाव देखिएको उनको दाबी छ।

उनले आफ्नो राजनीतिक प्रतिवेदनमा पछिल्लो समय विभिन्न विदेशी सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित विवरणले नेपालको आन्तरिक राजनीतिमा भूराजनीतिक स्वार्थ कसरी प्रकट भए भन्ने विषयमा थप प्रश्न उठाएको उल्लेख गरेका छन्।

छिमेकी मुलुकको संवेदनशीलताबारे प्रश्न

ओलीले नेपालको भूमिबाट छिमेकी मुलुकहरूको संवेदनशीलतामा असर पर्ने गतिविधि भइरहेको आरोपसमेत लगाएका छन्। यस्ता गतिविधि वर्तमान सरकारको संरक्षणमा भइरहेको उनको दाबी छ।

यद्यपि, उनले लगाएका आरोपलाई पुष्टि गर्ने स्वतन्त्र प्रमाण वा घटनाविशेषको विस्तृत विवरण सार्वजनिक समाचारमा उल्लेख गरिएको छैन।

खनिज सम्पदाबारे पनि आशङ्का

एमाले अध्यक्ष ओलीले नेपालका मूल्यवान खनिज सम्पदाबारे पछिल्लो समय सार्वजनिक भइरहेका सूचना र समाचारले आम नागरिकमा आशङ्का बढाएको बताएका छन्।

नेपालको प्राकृतिक स्रोतसाधन र रणनीतिक महत्त्वका विषयमा सार्वजनिक हुने सूचनालाई राष्ट्रिय हित, छिमेकी मुलुकसँगको सम्बन्ध र अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिहरूको स्वार्थसँग जोडेर हेर्नुपर्ने उनको प्रतिवेदनको आशय छ।

जेनजी आन्दोलनको पृष्ठभूमि र राजनीतिक विवाद

सन् २०२५ सेप्टेम्बरमा भएको जेनजी आन्दोलन सामाजिक सञ्जालमाथि लगाइएको प्रतिबन्धको विरोधबाट सुरु भएको थियो। आन्दोलनका क्रममा भ्रष्टाचार, सुशासन र राजनीतिक जवाफदेहिताका विषय पनि प्रमुख रूपमा उठेका थिए। प्रदर्शनका क्रममा भएको हिंसा र मानवीय क्षतिपछि तत्कालीन सरकारको भूमिकामाथि प्रश्न उठेको थियो।

राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले आन्दोलनका क्रममा भएका घटनाको छानबिनपछि ओलीसहित तत्कालीन सरकारका केही पदाधिकारी र सुरक्षा अधिकारीको भूमिकाबारे अनुसन्धान तथा कारबाहीका लागि सिफारिस गरेको थियो। यसले आन्दोलनको क्रममा भएका घटनाबारे राजनीतिक विवाद र कानुनी प्रक्रिया थप जटिल बनेको देखाउँछ।

ओलीले भने आन्दोलनपछिका घटनाक्रमलाई बाह्य चासो र भूराजनीतिक स्वार्थसँग जोडेर व्याख्या गरेका छन्।

आरोपको स्वतन्त्र पुष्टि आवश्यक

जेनजी आन्दोलनपछि नेपालको आन्तरिक राजनीतिमा बाह्य शक्तिको प्रभाव बढेको ओलीको दाबीले नेपालको भूराजनीतिक अवस्थाबारे नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ। तर बाह्य हस्तक्षेप वा प्रायोजित रणनीति रहेको निष्कर्षमा पुग्न सम्बन्धित घटनाको स्वतन्त्र अनुसन्धान, प्रमाण र आधिकारिक विवरण आवश्यक हुन्छ।

ओलीको राजनीतिक प्रतिवेदनमा प्रस्तुत धारणा उनको राजनीतिक विश्लेषण र आरोपका रूपमा आएको हो। त्यसलाई स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित तथ्यका रूपमा लिनुअघि सम्बन्धित प्रमाण र अन्य पक्षका भनाइसमेत अध्ययन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

सम्पर्कमा रहनुहोस्