रिपोर्टर: सुनिल सिंह

बेइजिङ — अमेरिकी प्रविधि कम्पनी एप्पलले चीनमा एप स्टोरमार्फत हुने इन–एप खरिदमा लाग्ने कमिसन दर घटाउने घोषणा गरेको छ। कम्पनीले मार्च १५, २०२६ देखि लागू हुने गरी कमिसन दर घटाउने निर्णय सार्वजनिक गरेको हो। यस निर्णयलाई चीनको विशाल डिजिटल बजारमा एप विकासकर्तालाई राहत दिने कदमका रूपमा हेरिएको छ।कम्पनीले शुक्रबार जारी गरेको आधिकारिक वक्तव्यअनुसार उक्त परिवर्तन चीन मुख्यभूमिमा रहेको एप स्टोर प्लेटफर्ममा लागू हुनेछ। विशेषगरी iOS र iPadOS सञ्चालन प्रणालीमा रहेको एप स्टोरमार्फत हुने इन–एप खरिद तथा सशुल्क एप कारोबारमा यो नयाँ दर लागू हुने जनाइएको छ।एप्पलका अनुसार सामान्य इन–एप खरिद तथा सशुल्क एप कारोबारमा लाग्ने कमिसन अब २५ प्रतिशत हुनेछ। हालसम्म कम्पनीले यस्ता कारोबारमा ३० प्रतिशत कमिसन लिँदै आएको थियो। यसरी कमिसन दर पाँच प्रतिशत बिन्दुले घटाइएको हो, जसले चीनका हजारौं एप विकासकर्ता र डिजिटल सेवा प्रदायकलाई आर्थिक रूपमा फाइदा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।त्यस्तै, एप स्टोर स्मल बिजनेस प्रोग्रामअन्तर्गत पर्ने साना व्यवसायहरूका लागि लाग्ने कमिसन दर अझ कम हुने भएको छ। उक्त कार्यक्रमअन्तर्गत योग्य इन–एप खरिद कारोबार तथा मिनी एप्स पार्टनर प्रोग्राममा सहभागी विकासकर्ताहरूले अब १२ प्रतिशत मात्रै कमिसन तिर्नुपर्नेछ। हालसम्म यस्तो कारोबारमा १५ प्रतिशत कमिसन लाग्दै आएको थियो।एप्पलका अनुसार सदस्यता आधारित सेवाहरूमा पनि परिवर्तन लागू हुनेछ। इन–एप सदस्यताको पहिलो वर्षपछि हुने स्वचालित नवीकरणमा पनि अब १२ प्रतिशत मात्रै कमिसन लाग्नेछ। यसले विशेषगरी म्युजिक, भिडियो स्ट्रिमिङ, अनलाइन शिक्षा, गेमिङ तथा डिजिटल सेवा प्रदायक कम्पनीहरूलाई फाइदा पुग्ने अनुमान गरिएको छ।कम्पनीले यो निर्णय चीनका नियामक निकायहरूसँग भएको छलफलपछि गरिएको जनाएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा चीनले डिजिटल बजारमा प्रतिस्पर्धा सन्तुलन कायम गर्न तथा ठूलो प्रविधि कम्पनीहरूको प्रभाव नियन्त्रण गर्न विभिन्न नीतिगत सुधारहरू लागू गर्दै आएको छ। यही सन्दर्भमा एप्पलले पनि चीनको बजारमा आफ्ना नियमहरू परिमार्जन गरेको बताइएको छ।एप्पलले मार्च १५ सम्म अद्यावधिक सर्तहरूमा हस्ताक्षर गर्न अनिवार्य नभएको स्पष्ट पारेको छ। कम्पनीका अनुसार उक्त मितिबाट नयाँ कमिसन दर स्वतः लागू हुनेछ र योग्य विकासकर्ताहरूले यसबाट प्रत्यक्ष लाभ लिन सक्नेछन्।एप्पलले विकासकर्ताहरूका लागि निष्पक्ष, पारदर्शी र प्रतिस्पर्धी वातावरण कायम राख्ने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएको छ। कम्पनीले चीनमा लागू हुने एप स्टोर शुल्क विश्वका अन्य बजारभन्दा बढी नहुने दाबी पनि गरेको छ। साथै, विश्वभर एप विकासकर्तालाई सहयोग गर्ने उद्देश्यले आफ्नो प्लेटफर्मलाई सुधार गर्दै लैजाने बताएको छ।विश्लेषकहरूका अनुसार चीन विश्वकै सबैभन्दा ठूलो मोबाइल एप बजारमध्ये एक हो। करोडौँ प्रयोगकर्ताहरूले दैनिक रूपमा विभिन्न एपहरू प्रयोग गर्ने भएकाले एप स्टोरमार्फत हुने कारोबारको मात्रा पनि अत्यन्त ठूलो छ। यस्तो अवस्थामा कमिसन दर घटाउने एप्पलको निर्णयले चीनमा डिजिटल अर्थतन्त्रको विकासमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।यस निर्णयले विशेषगरी साना तथा मध्यम स्तरका एप विकासकर्तालाई नयाँ अवसर प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। कम शुल्कका कारण विकासकर्ताहरूले आफ्नो सेवा विस्तार गर्न, नयाँ एप विकास गर्न तथा प्रतिस्पर्धी बजारमा टिक्न थप सहज हुने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

डिजिटल अर्थतन्त्र तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको चीनमा एप्पलको यो कदमले एप विकासकर्ता, प्रविधि कम्पनी र प्रयोगकर्ताबीचको सम्बन्धलाई थप सन्तुलित बनाउने विश्वास गरिएको छ।