पुस २३, २०८२
काठमाडौं — जेनजी आन्दोलनका क्रममा भएको आगजनीबाट बबरमहलस्थित सडक विभागको कार्यालय भवन जलेर ध्वस्त भएको धेरै समय बितिसक्यो। तर क्षतिग्रस्त भएको त्यो संरचना आज पनि जस्ताको तस्तै छ — पुनर्निर्माणको काम सुरु नै हुन सकेको छैन।आगजनीपछि विभागको प्रशासनिक काम अवरुद्ध भएको मात्र होइन, देशभरका सडक परियोजनाको फाइल, नक्सा, ठेक्का सम्झौता, योजनापत्र र प्राविधिक अभिलेखहरूको ठूलो हिस्सा नष्ट भएको थियो। एउटा सरकारी निकाय जलेपछि त्यसको असर देशभरका सडक योजनामा प्रत्यक्ष रूपमा पर्यो।
जेनजी आन्दोलन उत्कर्षमा पुगेको दिन, बबरमहल क्षेत्रमा भएको झडपपछि भीडले कार्यालय परिसरमा प्रवेश गर्यो।
भवनका कोठामा आगो लगाइयो
फर्निचर, कम्प्युटर र अभिलेख जले
अभिलेख कक्ष सबैभन्दा बढी प्रभावित
दमकल आएर आगो नियन्त्रणमा लिन धेरै समय लागेको कारण क्षति झन् बढेको अधिकारीहरूले सम्झन्छन्। घटनापछि प्रहरीले अनुसन्धान गरे पनि कसरी र किन यस्तो अवस्था आयो भन्ने प्रश्न आज पनि सार्वजनिक रूपमा स्पष्ट भएको छैन।
आगजनीपछि जोखिमकै बीच विभाग बबरमहलमै अस्थायी संरचना बनाएर बसेको थियो।
त्यो अवधिमा—
✔ एक कोठामा ६–७ कर्मचारी
✔ कागज फेर्न नमिल्ने ठाउँ
✔ सेवाग्राहीलाई कुर्सीसमेत अभाव
✔ फाइल सुरक्षित राख्न सम्भव नहुने अवस्था
यस्ता चुनौतीहरूबीच काम चलेको कर्मचारीहरू बताउँछन्।
अन्ततः, २०८२ भदौ ३० गते विभाग चाकुपाटस्थित पुरानो भवनमा सर्न बाध्य भयो, ताकि कम्तीमा प्रशासनिक प्रक्रिया सहज होस्।
सरकारले पुनर्निर्माण गर्ने घोषणा त गर्यो, तर कार्यान्वयन भने अगाडि बढेन।
सरकार र विभाग दुवैले निम्न कारण देखाउँछन्—
📌 बजेट विनियोजन स्पष्ट नभएको
📌 नयाँ डिजाइन स्वीकृत नभएको
📌 प्रयोजनअनुसारको भवन (लैब, अभिलेख गृह, बैठक कक्ष) बनाउने योजना जटिल हुनु
📌 कानुनी तथा अनुमति प्रक्रिया ढिलो हुनु
स्थल निरीक्षण, प्राविधिक डिजाइन, लागत अनुमान, टेन्डर प्रक्रिया — सबै चरण कागजमै अड्किएको देखिन्छ।
प्राविधिकहरू भन्छन्—
“पुनर्निर्माणलाई राष्ट्रिय प्राथमिकतामा राखिएको भए अहिलेसम्म काम सुरु भइसकेको हुन्थ्यो।”
प्रस्तावित अवधारणानुसार, बबरमहलमा बन्ने नयाँ भवन:
भूकम्प प्रतिरोधी
आधुनिक अभिलेख प्रवन्धन प्रणाली
प्राविधिक परीक्षण ल्याब
डिजिटल मीटिङ र डेटा–सेन्टर
नागरिकमैत्री सेवाग्राही कक्ष
समेत रहनेगरी तयार पारिएको छ। तर समयसीमा छैन, बजेट निश्चित छैन — अनि काम सुरु हुने संकेत पनि तत्काल देखिँदैन।
सडक विभागले:
राष्ट्रिय सडक योजना स्वीकृति
ठेक्का सम्झौता र मनिटरिङ
मर्मत–सम्भार व्यवस्थापन
प्राविधिक सुपरिवेक्षण
जस्ता काम गर्छ।
भवनबिनाको विभागले—
❗ फाइल ट्रयाकिङमा ढिलाइ
❗ निर्णय प्रक्रिया लम्बिनु
❗ शाखाबीच समन्वय कमजोर
❗ सेवाग्राही निराश
जस्ता समस्यामा दिन बिताइरहेको छ। धेरै सेवाग्राही भन्छन्— “काम सकिनुपर्ने समयमै फाइल भेटिँदैन।”
पुनर्निर्माण ढिलाइबारे सोध्दा एक अधिकारी भन्छन्—
“बजेट र प्रक्रिया एउटै वर्षमा नजोडिँदा काम अड्किएको हो, तर अघि बढ्छ।”
तर यस्तै आश्वासनहरू बारम्बार सुनिँदै आए पनि वास्तविक काम भने शून्य। स्थानीय बासिन्दाले त्यहाँ उभिएको जलेको संरचना देखेर “राज्यको कमजोरी” को टिप्पणी गर्दै आएका छन्।
आजसम्म—
भवन पुनर्निर्माण कहिले सुरु हुन्छ?
लागत कति हुन्छ?
परियोजना पूरा गर्न कति वर्ष लाग्छ?
यी प्रश्नहरूको स्पष्ट जवाफ आएको छैन।यसैबीच, सडक विभाग चाकुपाटबाट काम चलाउँदै छ,तर बबरमहलको ध्वस्त संरचना भने
पुनर्निर्माणको प्रतीक्षा गर्दै उभिएको छ।
