जेष्ठ १६, २०८३
काठमाडौँ । इरान र अमेरिकाबीच जारी तनावका बीच इरानी सेनाले अमेरिकी सैन्य बेसलाई निशाना बनाएर भीषण आक्रमण गरेको छ। यस आक्रमणमा परी धेरै अमेरिकी सैनिक घाइते भएका छन् भने अमेरिकी सेनाका अत्याधुनिक एवं घातक ‘रीपर ड्रोन’ हरूमा ठूलो क्षति पुगेको छ। यो आक्रमणसँगै दुई देशबीचको नाजुक युद्धविराम अहिले टुट्ने अवस्थामा पुगेको छ।
इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर (आईआरजीसी) का अनुसार इरानी सेनाले बिहीबार बिहान अमेरिकी एयर बेसलाई निशाना बनाएको थियो। रातको समयमा इरानको दक्षिणी क्षेत्र, विशेष गरी बन्दर अब्बास क्षेत्रबाट यो आक्रमण गरिएको थियो। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले यो कारबाहीलाई ‘अमेरिकी आक्रामकताको’ प्रतिशोध भनेका छन्।
अमेरिकी अधिकारीहरूले पनि इरानद्वारा आक्रमण भएको पुष्टि गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा इरानले कुवेतस्थित ‘अली अल सलेम एयर बेस’ मा ब्यालेस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको थियो।
कुवेतको एयर डिफेन्स प्रणालीले इरानको ‘फतेह–११०’ मिसाइललाई आकाशमै रोक्न (इन्टरसेप्ट गर्न) सफल भएको थियो। तर, उक्त मिसाइलका थुप्रै टुक्राहरू (ग्लास र भग्नावशेष) सैन्य बेसभित्र खसेपछि त्यहाँ तैनाथ केही अमेरिकी सैनिकहरू घाइते भएका हुन्।
यस आक्रमणमा अमेरिकाका दुई अत्याधुनिक ‘MQ–९ रीपर’ स्ट्राइक ड्रोनमा ठूलो क्षति पुगेको छ। प्राप्त विवरण अनुसार, तीमध्ये एउटा ड्रोन पूर्ण रूपमा नष्ट भएको छ भने कम्तीमा अर्को एक ड्रोन गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा एक थान ‘MQ–९ रीपर’ ड्रोनको मूल्य करिब ३ करोड अमेरिकी डलर पर्छ। यी ड्रोनहरू अमेरिकी रक्षा प्रणालीका अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हिस्सा हुन्, जसको प्रयोग मुख्यतः गुप्तचरी, निगरानी र सटीक हवाई आक्रमणका लागि गरिन्छ। रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिएका यी ड्रोनहरूमा भएको क्षतिलाई अमेरिकी सेनाका लागि ठूलो धक्का मानिएको छ।
सैन्य बेसमा आक्रमण भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो आधिकारिक निवास तथा कार्यालय ‘व्हाइट हाउस’ मा शुक्रबार आफ्ना सल्लाहकारहरूसँग आपत्कालीन बैठक गरेका छन्। तर, इरानसँगको युद्धविराम अवधि बढाउने र रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण 'स्ट्रेट अफ होर्मुज' पुनः खोल्ने सम्बन्धी प्रस्तावित सम्झौतामा कुनै अन्तिम निर्णय हुन सकेको छैन।
इरानले पनि यो सम्झौता अझै अन्तिम नभएको प्रष्ट पारेको छ। बैठक बस्नुअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले यस विषयमा ‘अन्तिम निर्णय’ गर्ने बताएका थिए। तर, पछि प्रशासनका एक वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार करिब दुई घण्टा चलेको राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारहरूको बैठक कुनै निष्कर्ष बिना नै समाप्त भएको हो।
अमेरिकी अधिकारीका अनुसार ट्रम्पले केवल त्यही सम्झौता स्वीकार गर्नेछन्, जसले उनका ‘निर्धारित कडा शर्तहरू’ पूरा गर्छ र इरानको आणविक महत्त्वाकाङ्क्षालाई पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा राख्छ।
यो उच्चस्तरीय बैठक त्यस्तो समयमा भएको हो, जब केही दिनअघि सञ्चारमाध्यमहरूले अमेरिका र इरानबीच प्रारम्भिक सम्झौता भएको दाबी गरेका थिए। उक्त प्रस्तावअनुसार हालको नाजुक युद्धविरामलाई थप ६० दिनका लागि विस्तार गर्ने र इरानको विवादित आणविक कार्यक्रमबारे पुनः वार्ता सुरु गर्ने योजना तय गरिएको थियो। तर, पछिल्लो मिसाइल आक्रमणले वार्ताको भविष्यलाई थप अन्योलमा धकेलिदिएको छ।
