बैशाख ३०, २०८३
बेइजिङ, चीन विश्वका दुई ठूला महाशक्ति राष्ट्रहरू—अमेरिका र चीन—बीचको सम्बन्धमा नयाँ अध्याय थप्ने उद्देश्यका साथ अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प यस हप्ता बेइजिङ पुग्दै हुनुहुन्छ। सन् २०१७ पछि कुनै पनि अमेरिकी राष्ट्रपतिले गरेको यो पहिलो चीन भ्रमणलाई दुई देशबीचको व्यापारिक सम्बन्ध र तीव्र प्रतिस्पर्धालाई पुनः परिभाषित गर्ने ऐतिहासिक अवसरको रूपमा हेरिएको छ।
तर, यो भ्रमण यस्तो समयमा भइरहेको छ जब विश्व राजनीति र अर्थतन्त्र निकै जटिल मोडमा छ।
दुई दिने उच्चस्तरीय वार्तामा राष्ट्रपति ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले प्रविधि, व्यापार र महत्वपूर्ण खनिज पदार्थको आपूर्ति श्रृंखला जस्ता पेचिला विषयमा छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेष गरी ताइवानको मुद्दामा रहेको संवेदनशील तनावलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्नेमा विश्वको ध्यान केन्द्रित छ।
यस भ्रमणलाई वर्तमानमा जारी अमेरिका र इरानबीचको युद्धले थप चुनौतीपूर्ण बनाएको छ। वासिङ्टनले इरानलाई युद्ध अन्त्यका लागि दबाब दिइरहेका बेला चीनको निकट साझेदार मानिने इरानले उक्त दबाबलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ। यस भूराजनीतिक ध्रुवीकरणले ट्रम्प र सीबीचको वार्तामा नयाँ संशय पैदा गरेको छ।
सन् २०१७ को तुलनामा अहिलेको परिस्थिति निकै फरक छ। ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा सुरु भएको व्यापार र प्रविधि युद्धपछि चीनले आफूलाई थप सुदृढ बनाएको छ। बेइजिङले आफ्नो निर्यात क्षमतालाई मात्र बलियो बनाएको छैन, बरु आफूलाई एक 'उच्च–प्रविधियुक्त शक्ति' (High-tech Power) को रूपमा रूपान्तरण गरेको छ।
विश्वका दुई शक्तिशाली नेताहरू अहिले विभाजित भूराजनीतिक वातावरणको विपरीत कित्तामा उभिएका छन्। के यो भ्रमणले व्यापारिक र रणनीतिक तनावलाई कम गरी नयाँ सहकार्यको बाटो खोल्छ, वा दुई अर्थतन्त्रहरूबीचको दूरी अझ बढ्छ? यसको उत्तर बेइजिङमा हुने दुई दिने वार्ताको निष्कर्षले दिनेछ।