बैशाख २१, २०८३
सिड्नी, अस्ट्रेलिया
सिड्नीको मुटुमा रहेको प्रसिद्ध तारोङ्गा जु (Taronga Zoo) मा हालै एउटा भिन्नै माहोल देखियो। चिडियाखानाको ‘राइनो रिजर्भ’ खण्डमा नेपाली लोक संगीतको धुन गुन्जिरहेको थियो भने आगन्तुकहरू मेहेन्दी र नेपाली कलामा झुमिरहेका थिए। यो अवसर थियो— १.८ टनको एउटा सिङ्गे गैँडा ‘हरि’ को सम्मान र नेपालको वन्यजन्तु संरक्षणमा प्राप्त ऐतिहासिक सफलताको उत्सव।
न्यू साउथ वेल्स (NSW) स्थित नेपाली महावाणिज्य दूतावाससँगको विशेष सहकार्यमा आयोजित यो कार्यक्रमले सिड्नीमा रहेका नेपाली समुदाय र स्थानीय अस्ट्रेलियालीहरूलाई एउटै सूत्रमा बाँध्ने काम गर्यो।
उत्सवमा परम्परागत नेपाली नृत्य र संगीतको प्रस्तुतिले अस्ट्रेलियाली भूमिमा नेपालको झल्को दिएको थियो। गैँडा ‘हरि’ का लागि नेपाली कला र रङहरूले सजाइएका विशेष ब्यारेलहरू राखिएका थिए, जसले उसलाई आफ्नो प्राकृतिक परिवेशको आभास दिलाउनुका साथै शारीरिक रूपमा सक्रिय रहन मद्दत गर्ने उद्देश्य राखेको थियो। हरिसँगै जलभैँसीहरू बाबु, काहृन र साहसीको उपस्थिति देख्दा लाग्थ्यो, सिड्नीको एउटा कुनामा सानो चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नै जीवन्त भएको छ।
कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य मनोरञ्जन मात्र नभई नेपालले वन्यजन्तु संरक्षणमा हासिल गरेको विश्वकै उदाहरणीय सफलतालाई उजागर गर्नु पनि थियो। कुनै समय सयको हाराहारीमा खुम्चिएका एउटा सिङ्गे गैँडाको संख्या अहिले करिब ४,००० पुग्नुमा नेपालको संरक्षण नीति र समुदायको योगदानलाई विश्वले सम्मानका साथ हेर्ने गर्दछ।
तारोङ्गा जुमा हरिको उपस्थितिले नेपाल र अस्ट्रेलियाबीचको वातावरणीय र सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाएको छ। सन् २०२१ मा अस्ट्रेलियामै जन्मिएको हरि अहिले सिड्नीको प्रमुख आकर्षण मध्येको एक बनेको छ।
चिडियाखाना प्रशासनले हरिको बारेमा थप जिज्ञासा मेटाउन हरेक दिन दिउँसो १:३० बजे ‘राइनो किपर टक’ आयोजना गर्ने गरेको छ। यहाँ पुग्ने जोकोहीले हरिको कथासँगै नेपालको संरक्षण गाथा पनि सुन्न पाउनेछन्।
यो उत्सवले एकातिर प्रवासमा रहेका नेपालीहरूलाई आफ्नो माटो र गौरवसँग जोडेको छ भने अर्कोतिर अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपाललाई ‘संरक्षणको नायक’ का रूपमा पुनः स्थापित गरेको छ।
