बैशाख १२, २०८३
काठमाडौँ । काठमाडौँको थापाथलीस्थित बागमती नदी किनार कब्जा गरेर बसेका हजारौँ परिवारमध्ये वास्तविक सुकुम्बासीको सङ्ख्या अत्यन्तै न्यून रहेको पुष्टि भएको छ। सरकारले डोजर चलाएर अवैध संरचना हटाएसँगै सुरु गरेको 'स्क्रिनिङ' (लगत सङ्कलन) प्रक्रियामा शनिबार अपराह्नसम्म जम्मा २२–२३ परिवार मात्र सम्पर्कमा आएका छन्।
काठमाडौँ उपत्यका विकास प्राधिकरण र अधिकार सम्पन्न बागमती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले दशरथ रङ्गशालामा लगत सङ्कलन केन्द्र स्थापना गरेपछि सुकुम्बासीका नाममा राजनीति गर्नेहरूको भागाभाग भएको छ। हजारौँको सङ्ख्यामा रहेका टहरामध्ये वास्तविक रूपमा जाने ठाउँ नभएका परिवार मात्र रङ्गशाला पुगेका छन्।
प्राधिकरणका प्रशासन प्रमुख कविता केसी बोगटीका अनुसार, वास्तविक सुकुम्बासीको पहिचान गरी उनीहरूलाई तत्कालका लागि कीर्तिपुरस्थित राधास्वामी सत्सङ्ग केन्द्रको 'सेल्टर' मा पठाइएको छ। त्यहाँ सरकारले खान र बस्नको पूर्ण व्यवस्था गरेको छ।
थापाथलीको सरकारी जग्गा कब्जा गराउन नेपालका कम्युनिष्ट शक्ति, पुराना राजनीतिक दल र केही 'भाइरल' जेन-जी (Gen-Z) अभियन्ताहरूको प्रत्यक्ष संलग्नता रहेको पाइएको छ। सुकुम्बासीको नाम बेचेर एनजिओ र आइएनजिओबाट मोटो रकम असुल्ने र विदेशी पैसाको आडमा नक्कली सुकुम्बासी खडा गर्ने गिरोह अहिले सरकारको कडाइपछि तितरबितर भएको छ।
विशेष गरी नेकपा एमालेका महासचिव शंकर पोखरेलले यसअघि यस्ता बस्ती हटाउने कार्यमा व्यक्त गरेको चिन्तालाई धेरैले राजनीतिक स्वार्थका रूपमा हेरेका छन्। आफ्ना कार्यकर्तालाई सुकुम्बासीका नाममा सरकारी जग्गामा स्थापित गराएको आरोपमा उनीमाथि अनुसन्धान हुनसक्ने समेत देखिएको छ।
थापाथलीमा अवैध संरचना हटाइएपछि अहिले सुरक्षाकर्मी र डोजरको टोली सिनामङ्गल–गैरीगाउँ क्षेत्रमा केन्द्रित भएको छ। थापाथलीको हाल देखेपछि गैरीगाउँका सुकुम्बासी भनिएकाहरूले पनि आफैँ टहरा भत्काउन थालेका छन्। पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरमा रहेका हजारौँ 'हुकुमबासी'हरूलाई पनि हटाउने तयारी सरकारले गरेको छ।
"जग्गा र सम्पत्ति हुनेहरू जाँचको डरले आफ्नो जिल्लातिर लागिसकेका छन्। रङ्गशालामा आएकाहरू मध्ये पनि केही परिवार सरकारले तोकेको ठाउँमा नबस्ने भन्दै निस्किएका छन्, जसले उनीहरूको वास्तविक अवस्थामाथि प्रश्न उठाएको छ।" - प्रशासन प्रमुख, प्राधिकरण
रङ्गशालामा आइपुगेका वास्तविक सुकुम्बासीका लागि काठमाडौँ महानगरपालिकाले स्वास्थ्य टोली समेत परिचालन गरेको छ। चिकित्सक, नर्स र प्यारामेडिक्ससहितको टोलीले उनीहरूको स्वास्थ्य जाँच गरिरहेको महानगरका फोकल पर्सन ऋषि भुसालले जानकारी दिएका छन्। दोस्रो चरणमा राज्यले यी वास्तविक भूमिहीनलाई स्थायी जमिन उपलब्ध गराउने कार्य थालनी गर्ने बताइएको छ।
विगत ३६ वर्षदेखि नेपाललाई विकासको साटो विनाशतिर लैजाने राजनीतिक शक्ति, कथित अभियन्ता र बाह्य तत्वहरूले सुन्दर नेपाललाई कसरी कुरूप बनाएका छन् भन्ने कुरा थापाथली काण्डले छर्लङ्ग पारेको छ। विदेशी पैसाका लागि आफ्नै राष्ट्रको जग्गा दुरुपयोग गर्ने र वास्तविक सुकुम्बासीलाई ओझेलमा पार्ने यो 'नक्कली खेल'को अन्त्य हुनु देशका लागि सुखद सङ्केत हो।
