✍️ सुनिल सिंह

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई वार्ताका लागि थप १० दिनको समय दिएका छन्। उनले इरानसँग भइरहेको तनावबीच ऊर्जा संरचनामाथि सम्भावित सैन्य आक्रमण रोक्दै वार्तालाई प्राथमिकता दिने संकेत दिएका हुन्।ट्रम्पले घोषणा गरेअनुसार अमेरिका इरानका ऊर्जा केन्द्रहरूमा हुने आक्रमणलाई अस्थायी रूपमा रोक्नेछ। यो अवधि अप्रिल ६ सम्म रहने बताइएको छ। उनले वार्ता “सकारात्मक रूपमा अघि बढिरहेको” दाबी गरेका छन्, यद्यपि दुबै पक्षबीच अझै पनि गम्भीर मतभेद कायम छन्। यो निर्णय अमेरिका–इरानबीच जारी युद्ध र बढ्दो क्षेत्रीय तनावका बीच आएको हो। फेब्रुअरी अन्त्यदेखि सुरु भएको द्वन्द्वमा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेका थिए भने इरानले पनि प्रतिउत्तरमा विभिन्न क्षेत्रमा आक्रमण गरेको छ। यसबाट हजारौं मानिस प्रभावित भएका छन्। यसैबीच, अमेरिकाले पाकिस्तानमार्फत १५ बुँदे शान्ति प्रस्ताव पठाएको छ, जसमा इरानसँग युद्ध अन्त्यका लागि विभिन्न सर्तहरू राखिएको छ। तर इरानले उक्त प्रस्तावलाई अपूर्ण भन्दै अस्वीकार गरेको जनाएको छ। ऊर्जा संकटको जोखिम पनि बढ्दै गएको छ। इरानसँगको तनावका कारण विश्व बजारमा तेलको मूल्य तीव्र उतारचढावमा रहेको छ। हालैको घटनापछि तेलको मूल्यमा अस्थिरता देखिएको छ, जसले विश्व अर्थतन्त्रमा प्रभाव पार्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। यद्यपि, मध्यस्थकर्ताहरूका अनुसार इरानले औपचारिक रूपमा आक्रमण रोक्न अनुरोध गरेको प्रमाण छैन, जसले वार्ताको भविष्य अझै अनिश्चित रहेको संकेत गर्दछ। )विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पको १० दिने समयसीमा वास्तवमा कूटनीतिक दबाबको रणनीति हो, जसले इरानलाई सम्झौतामा आउन बाध्य पार्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। तर यदि वार्ता असफल भयो भने क्षेत्रीय द्वन्द्व अझ चर्किने र ऊर्जा संरचनामाथि आक्रमण हुने जोखिम बढ्नेछ।अहिले विश्वको ध्यान यही प्रश्नमा केन्द्रित छ—के आगामी १० दिनभित्र अमेरिका र इरानबीच सहमति हुन्छ, वा मध्यपूर्व थप ठूलो युद्धतर्फ धकेलिनेछ?