✍️ सुनिल सिंह

कम लागतमा उत्पादन गर्न सकिने मिसाइल तथा आयुधका विकल्पहरू अझै वर्षौँ टाढा रहेको पेंटागनका शीर्ष अधिकारीहरूले बताएका छन्। यसको अर्थ अहिले अमेरिकाले इरानसँग जारी युद्धका क्रममा प्रयोग गरिरहेको महँगा मिसाइलहरूमा भर पर्दै जानुपर्ने अवस्था कायम रहेको छ।अधिकारिहरूका अनुसार यस्ता महँगा मिसाइलहरू प्रति इकाइ मूल्यमा करोडौँ डलर पर्ने हुँदा तिनीहरूको वृहद मात्रामा प्रयोगले संयुक्त राज्यका भण्डारहरूमा कमी आउन थालेको छ। सस्तो र प्रभावकारी विकल्पहरूको विकासमा प्राविधिक र उद्योगसँग सम्बन्धित चुनौतिहरूका कारण समय लाग्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन्।यसैबीच, अमेरिकी रक्षा विभागले आवश्यक मुनिशन र रक्षा प्रणालीहरूलाई निरन्तरता दिन उच्च लागतका मिसाइलहरू खरिद र उत्पादनलाई प्राथमिकता दिँदै आएको छ। तर यो रणनीतिले लागत र भण्डार दुवैमा दबाब बढाएको तथा नयाँ विकल्पहरूको विकासको आवश्यकता बलियो बनाएको छ।पेन्टागनका अधिकारीहरू बताउँछन् कि वर्तमान अवस्थामा सस्तो मिसाइलहरू उत्पादनमा राखिन अझै धेरै अनुसन्धान, परीक्षण तथा समय आवश्यक पर्छ। यसले अहिलेको युद्धका लागि उपलब्ध स्रोतहरूलाई प्रभावकारी रूपमा व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ उत्पन्न गरेको छ।अमेरिकी सेनाले यसैका लागि तयारी गरिरहेका केही कम लागतका प्रणालीहरूमा ड्रोन तथा साना आयुधहरू विकास भइरहे पनि ती मिसाइलहरूलाई ठूलो परिमाणमा प्रतिस्थापन गर्न सक्षम हुने अवस्थामा अझै पुगेका छैनन्।विश्लेषकहरूले भनेका छन् कि यद्यपि दीर्घकालीन रूपमा सस्तो आयुध विकल्पहरू विकास हुनु आवश्यक छ, तर हालसम्म त्यस्तो विकल्प बजारमा उपलब्ध हुनूसम्म अमेरिका महँगा मिसाइलहरूमा नै भर रहनुपर्ने बताइएको छ।