@एस.आचार्य ,काठमाडौँ | अमेरिकी सेनाका लेफ्टिनेन्ट जनरल जोएल बी. भवेलको ३ दिने नेपाल भ्रमणलाई लिएर कुटनैतिक र नागरिक स्तरमा विभिन्न प्रश्नहरू उठ्न थालेका छन्। बाहिरबाट हेर्दा 'सद्भाव भ्रमण' देखिए पनि यसभित्र लुकेका रणनीतिक स्वार्थहरूले नेपाललाई शक्ति राष्ट्रहरूको द्वन्द्वमा धकेल्ने जोखिम बढेको विश्लेषण गर्न थालिएको छ। 🧨 यी हुन् आशंका उब्जाउने मुख्य कारणहरू: * भू-राजनीतिक असन्तुलनको डर: नेपालले 'असंलग्न परराष्ट्र नीति' अङ्गीकार गरेको अवस्थामा अमेरिकी सैन्य कमान्डरहरूको बाक्लो उपस्थितिले उत्तरी छिमेकी चीन र दक्षिणको भारतलाई सशंकित बनाउन सक्छ। के नेपाल बिस्तारै कुनै सैन्य गठबन्धनको अखडा बन्दैछ? * पाँचखालमा बढ्दो विदेशी चासो: नेपाली सेनाको पाँचखालस्थित तालिम केन्द्रमा अमेरिकी जनरलको सोझो निगरानी र भ्रमणलाई कतिपयले नेपालको आन्तरिक सैन्य संरचनामा 'सूक्ष्म हस्तक्षेप' को रूपमा व्याख्या गरेका छन्। शान्ति सेनाको नाममा नेपाली सैन्य सामर्थ्यको नाडी छाम्ने प्रयास त भइरहेको छैन? * रणनीतिक दबाबको संकेत: अमेरिकी उच्च सैन्य अधिकारीको यो भ्रमणलाई एमसीसी (MCC) र एसपीपी (SPP) जस्ता विवादित विषयहरूसँग जोडेर हेर्नेहरूको कमी छैन। विशेषगरी इन्डो-प्यासिफिक रणनीति (IPS) अन्तर्गत नेपाललाई समेट्ने अमेरिकी प्रयासको यो एक कडी हुन सक्ने आशंका गरिएको छ। के नेपाल 'कुरुक्षेत्र' बन्दैछ? कुटनैतिक विज्ञहरूका अनुसार, जब-जब नेपालमा विदेशी सैन्य अधिकारीहरूको चहलपहल बढ्छ, तब-तब नेपालको तटस्थतामाथि प्रश्न उठ्ने गर्छ। "नेपालले विदेशी सेनाका जनरलहरूलाई रातो कार्पेट ओछ्याएर स्वागत गर्दा हाम्रा छिमेकीहरूका सुरक्षा चासोलाई बेवास्ता गर्नु प्रत्युत्पादक हुन सक्छ।" – एक सुरक्षा विश्लेषक गम्भीर प्रश्नहरू: १. के यो भ्रमण केवल तालिमको अवलोकनमा सीमित छ कि यसमा कुनै गोप्य सैन्य सम्झौताको तयारी लुकेको छ? २. नेपालको भूमि प्रयोग गरेर कुनै तेस्रो मुलुकविरुद्ध गतिविधि हुने वातावरण त बनिरहेको छैन? ३. सेनाको व्यावसायिकता बढाउने नाममा हामी विदेशी शक्तिहरूको 'प्रोक्सी' बन्ने बाटोमा त छैनौँ?