हराएका मतपत्र अर्कै ढ्वाङमा, विवाद र कानुनी प्रक्रियाको ‘समय सूत्र’

फाल्गुन २५, २०८२

@एस.आचार्य : ओखलढुंगामा प्रतिनिधि सभाको प्रत्यक्षतर्फ 'हराएको' भनिएको मतपत्र समानुपातिकतर्फको मतपेटिका (ढ्वाङ) मा भेटिएपछि नयाँ बहस सिर्जना भएको छ। यद्यपि, निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय र उम्मेदवारहरूबीचको पूर्वसहमतिले गर्दा घोषित परिणाममा भने फेरबदल नहुने देखिएको छ। १. घटनाको पृष्ठभूमि * परिणाम घोषणा: ओखलढुंगामा रास्वपाका विश्वराज पोखरेल ५ मतको झिनो अन्तरले विजयी भइसकेका छन्। * कांग्रेसको दाबी: पराजित उम्मेदवार कुमार लुइँटेलले १८८ मतको हिसाब नमिलेको र मतपत्र हराएको भन्दै पुनः मतगणनाको माग गर्नुभएको थियो। २. मतपत्र कहाँ भेटिए? * समानुपातिकतर्फको मतगणना भइरहँदा प्रत्यक्षतर्फका मतपत्रहरू समानुपातिककै पेटिकाभित्र भेटिएका हुन्। * सहायक निर्वाचन अधिकृत सबिनराज पाण्डेले प्रत्यक्षका मतपत्रहरू अर्कै ढ्वाङमा भेटिएको पुष्टि गर्नुभएको छ। ३. अब के हुन्छ? (कानुनी र प्रक्रियागत अवस्था) यस विषयमा मुख्य दुई आधारमा निर्णय लिइएको छ: * सर्वदलीय सहमति: मतगणना हुनुअघि नै "प्रत्यक्षको मतपत्र समानुपातिकको पेटिकामा भेटिएमा त्यसलाई स्वतः बदर गरिने" भन्ने मुचुल्कामा सबै दलले हस्ताक्षर गरेका थिए। * निर्देशिकाको पालना: निर्वाचन निर्देशिका अनुसार पनि तोकिएको पेटिका बाहेक अन्यत्र भेटिएका मतपत्रलाई बदर मान्ने व्यवस्था रहेकाले ती मतहरू गणनामा समावेश गरिएनन्। ४. पक्ष-विपक्षको भनाइ "हामीले सुरुमै सहमति गरेका थियौँ कि अर्को ढ्वाङमा भेटिएका मतपत्र बदर हुनेछन्। त्यसैले ती बदर भइसके, अब यसले घोषित परिणामलाई असर गर्दैन।" — कुमार लुइँटेल, उम्मेदवार, नेपाली कांग्रेस "सर्वदलीय सहमतिको निर्णयअनुरूप नै गणना र परिणाम घोषणा भएको हो। भेटिएका मतपत्र बदर गरेर अहिले समानुपातिकतर्फको गणना अगाडि बढाइएको छ।" — सबिनराज पाण्डे, सहायक निर्वाचन अधिकृत निष्कर्ष: यस घटनाले चुनावी प्रक्रियामा मतदाताको असावधानी वा प्राविधिक त्रुटि देखाए पनि, कानुनी रूपमा 'मुचुल्का' र 'निर्देशिका' लाई आधार मान्दा विश्वराज पोखरेलको विजय कायम रहने देखिएको छ। कांग्रेस उम्मेदवार लुइँटेलले पहिले नै सहमतिमा हस्ताक्षर गरेका कारण अहिले भेटिएका मतपत्रले कानुनी चुनौती दिने आधार कमजोर बनेको छ।

सम्पर्कमा रहनुहोस्