माघ २१, २०८२
आज विश्वभर विश्व क्यान्सर दिवस विभिन्न चेतनामूलक कार्यक्रमका साथ मनाइँदैछ। क्यान्सरप्रति जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने, यसको रोकथाम, समयमै पहिचान र प्रभावकारी उपचारमा जोड दिने उद्देश्यले हरेक वर्ष फेब्रुअरी ४ का दिन यो दिवस मनाउने गरिन्छ।सन् २००० मा फ्रान्सको पेरिसमा सम्पन्न ‘नयाँ सहस्राब्दीका लागि क्यान्सरविरुद्ध विश्व शिखर सम्मेलन’बाट पारित ‘चार्टर अफ पेरिस अगेन्स्ट क्यान्सर’ पछि विश्व क्यान्सर दिवसलाई औपचारिक रूपमा मनाउन थालिएको हो। त्यसयता हरेक वर्ष यस दिवसले क्यान्सर नियन्त्रणलाई विश्वव्यापी प्राथमिकताको विषय बनाउँदै आएको छ।
विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूएचओ) का अनुसार, हरेक वर्ष विश्वभर करिब १० लाख मानिसको ज्यान क्यान्सरका कारण जाने गरेको छ। क्यान्सर हाल विश्वकै प्रमुख मृत्युकारक रोगहरूमध्ये एकका रूपमा रहेको छ।विशेषज्ञहरूका अनुसार धूमपान, तमाखुजन्य पदार्थको सेवन, अस्वस्थ जीवनशैली, असन्तुलित आहार, शारीरिक निष्क्रियता तथा वातावरणीय प्रदूषण क्यान्सरका मुख्य कारण हुन्। यस्ता जोखिम कारकहरूलाई समयमै नियन्त्रण गर्न सके क्यान्सरको सम्भावना उल्लेख्य रूपमा घटाउन सकिने बताइन्छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरू क्यान्सर नियन्त्रणका लागि रोकथाम, प्रारम्भिक पहिचान र समयमै उपचारलाई सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय मान्छन्। नियमित स्वास्थ्य परीक्षण, स्वस्थ जीवनशैली, धूमपान र मद्यपानबाट टाढा रहनु, तथा क्यान्सरसम्बन्धी लक्षण देखिएमा तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिनु अत्यन्त आवश्यक रहेको उनीहरूको सुझाव छ।
नेपालमा पनि पछिल्ला वर्षहरूमा क्यान्सरका बिरामीको संख्या बढ्दो क्रममा रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका तथ्याङ्कले देखाउँछन्। सीमित स्रोतसाधन, उपचार खर्च र जनचेतनाको कमीका कारण क्यान्सर अझै गम्भीर स्वास्थ्य चुनौतीका रूपमा रहेको छ।यस वर्षको विश्व क्यान्सर दिवसले व्यक्ति, परिवार, समुदाय र सरकार सबैको साझा प्रयासबाट मात्र क्यान्सरविरुद्धको लडाइँ जित्न सकिने सन्देश दिएको छ।
