माघ २०, २०८२
नेपालमा चुनाव नजिकिँदै गर्दा प्राइभेट जेट, अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति केन्द्र र विदेशी राजनीतिक रणनीतिकारहरूको नाम जोडिनु सामान्य संयोग मात्रै हो भनेर पत्याउन अब कठिन हुँदै गएको छ। विशेषगरी बेलायती अर्बपति तथा प्रभावशाली राजनीतिक खेलाडी लर्ड एशक्रफ्टको नाम चुनावी समयसँगै चर्चामा आउनुले गम्भीर प्रश्न उठाएको छ—के नेपालका चुनाव अब नेपाली जनताले मात्र तय गर्छन्, कि बाह्य शक्ति र धनले पनि दिशा दिन थालेको छ?लर्ड एशक्रफ्ट कुनै सामान्य पर्यटक वा लगानीकर्ता होइनन्। उनी विश्व राजनीतिमा चुनावी रणनीति, सर्वेक्षण, शक्ति सन्तुलन र सत्तासँग नजिकको सम्बन्धका लागि परिचित नाम हुन्। यस्ता व्यक्तिको प्राइभेट जेटमार्फत हुने गतिविधि र त्यसको समय नेपालका चुनावसँग ठ्याक्कै जुध्नु “संयोग” मात्र हो भन्ने तर्क आफैंमा कमजोर देखिन्छ।नेपालले लामो संघर्षपछि लोकतान्त्रिक अभ्यासको बाटो समातेको हो। तर आजको यथार्थ के देखिन्छ भने—जनताको मतभन्दा ठूलो आवाज पैसा, प्रचार र अदृश्य रणनीतिले बोल्न थालेको छ। विदेशी रणनीतिकारहरूको चासो सधैं लोकतन्त्र बलियो बनाउने उद्देश्यले मात्र हुँदैन; प्रायः त्यसको पछाडि शक्ति, पहुँच र दीर्घकालीन स्वार्थ लुकेको हुन्छ।प्रश्न यो होइन कि लर्ड एशक्रफ्ट नेपाल आए कि आएनन्। प्रश्न यो हो—नेपालको चुनावी प्रक्रिया कति पारदर्शी छ? कति स्वतन्त्र छ? र कति नेपाली जनताको नियन्त्रणमा छ? यदि यी प्रश्नको जवाफ स्पष्ट छैन भने समस्या गहिरो छ।अझ चिन्ताजनक कुरा के छ भने, यस्तो विषय उठ्दा केहीले तुरुन्तै “प्रमाण देखाऊ” भनेर प्रश्न दबाउने प्रयास गर्छन्। लोकतन्त्रमा प्रश्न उठाउनु अपराध होइन, चेतना हो। जबसम्म शंका उठाउन पाइँदैन, तबसम्म पारदर्शिता सम्भव हुँदैन।नेपाल अब यस्तो मोडमा आइपुगेको छ जहाँ जनताले नारा, पोस्टर र अनलाइन प्रचारभन्दा पर हेर्नुपर्ने समय आएको छ। प्राइभेट जेटमा आउने शक्ति, बन्द कोठाका रणनीति र पर्दा पछाडिका खेललाई चिन्न नसक्ने हो भने भोलि मतपेटिका त नेपालीकै हातमा होला, तर निर्णय अरूले गरिरहेको अवस्था सिर्जना हुन सक्छ।सरकार, निर्वाचन आयोग र सम्बन्धित निकायहरू मौन बस्नु आफैंमा शंकास्पद संकेत हो। यदि केही लुकाउनुपर्ने छैन भने स्पष्टता किन छैन? किन जनतालाई ढुक्क पार्ने जवाफ आउँदैन?यो कुनै एक व्यक्तिको विरोध होइन। यो नेपालको लोकतन्त्र, स्वाधीनता र जनताको मतको रक्षा गर्ने सवाल हो। आज प्रश्न नगर्ने हो भने भोलि उत्तर खोज्ने अधिकार पनि गुम्न सक्छ।
संयोगहरू धेरै भए भने संयोग रहँदैनन्—त्यो शक्ति खेल बन्छ।
अब निर्णय जनताकै हातमा छ: आँखा खोल्ने कि फेरि “संयोग” भनेर चुप लाग्ने?