माघ १४, २०८२
– विशेष सम्पादकीय विश्लेषण
काठमाडौँ । नेपाली राजनीति यतिबेला एउटा यस्तो जटिल र खतरनाक दोबाटोमा उभिएको छ, जहाँ 'परिवर्तन' र 'नयाँपन' को लेपनभित्र नेपाली राष्ट्रियता, मौलिक सभ्यता र सनातन धर्ममाथि भित्रभित्रै प्रहार भइरहेको छ। पुराना राजनीतिक दलहरूको अक्षमता र भ्रष्टाचारबाट वाक्क भएका जनतालाई एउटा 'सुनौलो मृग' (भ्रामक भ्रम) देखाइएको छ। तर, के यो नयाँ लहर साँच्चै नेपाली माटोको उपज हो? वा यो नेपाली अस्तित्व मेटाउन रचिएको कुनै बाह्य 'ग्रान्ड डिजाइन' को हिस्सा हो? अहिले गम्भीर विमर्शको समय आएको छ।
विगतका दशकहरूमा नेपालले धेरै व्यवस्था बदल्यो, तर जनताको अवस्था बदलिएन। यही निराशाको जगमा अहिले केही 'पपुलिष्ट' शक्तिहरूको उदय भएको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) जस्ता शक्तिहरूले 'डेलिभरी' र 'सुशासन' को आकर्षक नारा दिएर युवा पुस्तालाई आकर्षित गरिरहेका छन्। तर, यिनको वैचारिक धरातल कता छ?
पार्टीभित्रका प्रभावशाली नेताहरू, जस्तै स्वर्णिम वाग्ले, जो पश्चिमा विश्वविद्यालय र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको उत्पादन हुन्, उनीहरूको अभिव्यक्तिमा कतै पनि नेपाली माटोको मौलिक दर्शन झल्किँदैन। बाहिर कार्यकर्तालाई 'हामी राजा र धर्म मान्छौँ' भन्न लगाउने र सदनमा पुगेपछि 'राजा र हिन्दुराष्ट्र मान्नेहरू हाम्रो पार्टीमा अटाउँदैनन्' भन्नुले यिनीहरूको दोहोरो चरित्र उदाङ्गो पारेको छ। यो केवल भोट बैंक सुरक्षित गर्ने 'स्टन्ट' मात्र हो।
हिजो जनयुद्धको नाममा हिन्दु सभ्यताको जग हल्लाउने, मन्दिर भत्काउने र राजसंस्थालाई समूल नष्ट गर्ने कसम खाएका डा. बाबुराम भट्टराई आज चुनाव जित्नकै लागि मन्दिर धाउने 'छेपारो' प्रवृत्ति देखाइरहेका छन्। ठ्याक्कै त्यही शैली अहिलेका 'नयाँ' भनिएकाहरूले अपनाएका छन्।
नेपाली जनताको धार्मिक आस्थालाई यिनीहरूले चुनावी बजारको 'कमोडिटी' (वस्तु) बनाएका छन्। मन्दिर जानु आस्था होइन, केवल हिन्दुहरूको सहानुभूति बटुल्ने 'प्रोपागान्डा' मात्र बनेको छ। के यो 'बाबुराम पथ' कै परिष्कृत रूप त होइन? प्रश्न गम्भीर छ।
काठमाडौँका मेयर बालेन शाह हुन् वा रास्वपाका नेताहरू, उनीहरूको राष्ट्रियताको नारा फेसबुक र टिकटकका 'भाइरल' भिडियोहरूमा मात्र सीमित देखिन्छ। राष्ट्रियता भनेको नक्सामा मात्र होइन, हाम्रो संस्कार, संस्कृति र इतिहासमा हुन्छ। तर, यी पात्रहरूले 'हिन्दु राष्ट्र नेपाल' भन्ने आँट कहिल्यै गर्दैनन्। बरु, उनीहरू नेपाली संस्कृतिलाई 'आउटडेटेड' (पुरानो) र 'अन्धविश्वास' को संज्ञा दिएर बिस्तारै पश्चिमा संस्कार लाद्न उद्यत देखिन्छन्।
विदेशी शक्ति केन्द्रहरूबाट सञ्चालित र निर्देशित रहेको गम्भीर आरोप खेपिरहेका यी अनुहारहरूले नेपाली माटोको सुगन्धभन्दा बढी 'डलर' को गन्ध बोकेको त होइनन्? यिनीहरूको 'रिमोट कन्ट्रोल' अन्तै कतै रहेको आशंका राजनीतिक विश्लेषकहरूले गरिरहेका छन्।
अहिले आम नेपाली जनता एक प्रकारको 'सामूहिक उन्माद' मा फसेका छन्। पुराना दलप्रतिको आक्रोश यति तीव्र छ कि, नयाँ आउनेले जे बोले पनि त्यसलाई अन्धभक्त भएर पत्याउने जमात ठुलो छ। यसैलाई 'मास हिस्टेरिया' भनिन्छ, जहाँ मानिसले तर्क र तथ्य भन्दा भावनामा बगेर निर्णय गर्छन्।
तर स्मरण रहोस्:
जुन पार्टीको स्पष्ट विचार र दर्शन छैन, त्यसले देशलाई गन्तव्य दिन सक्दैन।
जुन शक्तिले आफ्नो मौलिक पहिचान (हिन्दु राष्ट्र र राजसंस्था जस्ता राष्ट्रिय स्तम्भ) लाई स्विकार्दैन, उसले विदेशी हस्तक्षेपलाई आमन्त्रण गरिरहेको हुन्छ।
अहिले नेपालको अस्तित्व नै संकटमा पर्ने हो कि भन्ने भय उत्पन्न भएको छ। 'नयाँ' भनिएको यो लहरले देशलाई यस्तो खाडलमा खसाल्न सक्छ, जहाँबाट निस्कन असम्भव हुनेछ। हामीलाई अनुहार होइन, विचार चाहिएको हो। हामीलाई सुशासनका नाममा हाम्रो धर्म र संस्कृति बेच्ने व्यापारी होइन, माटो प्रति बफादार नेता चाहिएको हो।
नेपालको गौरवपूर्ण इतिहास र सनातन सभ्यतालाई तिलाञ्जली दिएर गरिने 'विकास' ले हामीलाई आधुनिक त बनाउला, तर हामी 'नेपाली' रहने छैनौँ। त्यसैले, ढिलो हुनु अघि नै यी भ्रमका खेती गर्नेहरूलाई चिनौँ र आफ्नो मौलिकताको रक्षाका लागि एकजुट बनौँ।
"देश जोगाउन अनुहार होइन, विचार र आफ्नो माटोप्रतिको बफादारिता चिनौँ!"