स्टारलिंक नराख्दा ‘इख’ फेर्दै मस्क

माघ ७, २०८२

@एस.आचार्य काठमाडौँ विश्वका सबैभन्दा धनी व्यक्ति एलन मस्क र युरोपको सबैभन्दा ठूलो बजेट एयरलाइन, रायनएयरका सीईओ माइकल ओ'लेरीबीचको विवादले नयाँ मोड लिएको छ। मस्कले सामाजिक सञ्जाल 'एक्स' (पूर्व ट्विटर) मा रायनएयर खरिद गर्ने विषयमा एक पोल (मतदान) गरेपछि व्यापारिक जगतमा खैलाबैला मच्चिएको छ। उक्त पोलमा मस्कका फलोअरहरूमध्ये ७५ प्रतिशतभन्दा बढीले उनलाई एयरलाइन किन्न सुझाव दिएका छन्। मस्कले यसअघि ट्विटर खरिद गर्नुअघि पनि यस्तै किसिमको शैली अपनाएका थिए, जसका कारण विश्लेषकहरूले यसलाई 'अधिग्रहणको रणनीतिक संकेत'का रूपमा हेरेका छन्। विवादको जड: स्टारलिंक इन्टरनेट र इन्धनको लागत यो विवाद मस्कको कम्पनी स्टारलिंक बाट सुरु भएको हो। रायनएयरका सीईओ ओ'लेरीले आफ्नो एयरलाइनको विमानहरूमा स्टारलिंक इन्टरनेट जडान नगर्ने अडान राखेका थिए। उनको तर्क छ कि: * विमानको छतमा एन्टेना राख्दा तौल बढ्छ। * यसले हावाको अवरोध (Drag) सिर्जना गरी इन्धन खपत २ प्रतिशतले बढाउन सक्छ। * छोटो दुरीको उडान (औसत एक घण्टा) मा यात्रुहरूले इन्टरनेटका लागि अतिरिक्त शुल्क तिर्न रुचाउँदैनन्। ओ'लेरीले मस्कलाई खासै महत्त्व नदिने बताएपछि मस्कले उनलाई "सबैभन्दा ठूलो मूर्ख" भन्दै पदबाट बर्खास्त गर्नुपर्ने टिप्पणी गरेका थिए। साथै मस्कले रायनएयर अधिग्रहण गर्न कति खर्च लाग्छ भनेर समेत प्रश्न गरेका थिए। रायनएयरको बजार स्थिति रायनएयर हाल युरोपको सबैभन्दा ठूलो कम लागतको (Low-cost) एयरलाइन हो। यसको बजार मूल्य लगभग ३० अर्ब युरो रहेको छ, जुन डच एयरलाइन लुफ्थान्साको भन्दा तीन गुणा बढी हो। ओ'लेरीको नेतृत्वमा कम्पनीको शेयर मूल्य गत वर्ष मात्रै ५५ प्रतिशतले वृद्धि भएको थियो। मस्कको पुरानै शैली मस्कले कम्पनीहरूलाई सुरुमा आलोचना गर्ने, व्यवस्थापनमाथि प्रश्न उठाउने र पछि अधिग्रहण गर्ने रणनीति यसअघि ट्विटर (एक्स) मा पनि लागू गरेका थिए। उनले तत्कालीन सीईओ पराग अग्रवालको आलोचना गर्दै अन्ततः कम्पनी आफैँले किनेका थिए। हाल स्टारलिंकले युनाइटेड एयरलाइन्स, कतार एयरवेज र अलास्का एयरलाइन्स जस्ता ठूला कम्पनीहरूसँग सम्झौता गरिसकेको छ। यस्तोमा रायनएयरले अस्वीकार गर्दा मस्क चिढिएको देखिन्छ। मस्कको व्यावसायिक साम्राज्य यदि रायनएयर अधिग्रहण भयो भने, मस्कको विशाल साम्राज्यमा अर्को एउटा ठूलो क्षेत्र थपिनेछ। हाल उनीसँग निम्न कम्पनीहरू रहेका छन्: * टेस्ला: इलेक्ट्रिक कार * स्पेसएक्स: रकेट र अन्तरिक्ष प्रविधि * स्टारलिंक: उपग्रह इन्टरनेट * एक्स (ट्विटर): सामाजिक सञ्जाल * xAI: कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) * न्यूरालिङ्क: ब्रेन-कम्प्युटर इन्टरफेस * द बोरिङ कम्पनी: टनेलिङ प्रविधि अब मस्कले साँच्चै ३० अर्ब युरो खर्चेर आकाशमा पनि आफ्नो आधिपत्य जमाउँछन् वा यो केवल एक 'सोसल मिडिया वार' मा सीमित हुन्छ, त्यो भने हेर्न बाँकी नै छ।

सम्पर्कमा रहनुहोस्