मध्यपूर्वमा एकीकृत हवाई तथा क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा मजबुत बनाउने लक्ष्य**

अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (यूएस सेन्टकम) ले मध्यपूर्व क्षेत्रमा बढ्दो हवाई र क्षेप्यास्त्र खतरालाई सामना गर्न कतारको अल उदेद एयर बेसमा नयाँ बहुराष्ट्रिय रक्षा समन्वय संयन्त्र स्थापना गरेको छ। यो संयन्त्रले अमेरिका र क्षेत्रीय साझेदार राष्ट्रहरूबीच एकीकृत हवाई तथा क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणालीलाई थप सुदृढ बनाउने उद्देश्य राखेको छ।मंगलबार जारी गरिएको आधिकारिक विज्ञप्तिअनुसार, मिडल इस्टर्न एयर डिफेन्स–कम्बाइन्ड डिफेन्स अपरेसन सेल (MEAD-CDOC) नाम दिइएको यो नयाँ संरचना अल उदेद एयर बेसस्थित कम्बाइन्ड एयर अपरेसन सेन्टर (CAOC) भित्र सञ्चालनमा ल्याइएको हो।

यूएस सेन्टकमका कमान्डर एडमिरल ब्राड कुपर ले यस पहललाई मध्यपूर्वको सुरक्षा सहकार्यमा ऐतिहासिक कदमको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
“यो क्षेत्रीय रक्षा सहकार्यलाई बलियो बनाउने दिशामा एउटा महत्वपूर्ण उपलब्धि हो,” विज्ञप्तिमा कुपरले भनेका छन्, “नयाँ संयन्त्रले मध्यपूर्वभरि हवाई तथा क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा जिम्मेवारीहरूलाई अझ प्रभावकारी ढंगले समन्वय गर्न सहयोग पुर्‍याउनेछ।”

MEAD-CDOC मा अमेरिका सहित विभिन्न क्षेत्रीय साझेदार राष्ट्रका सैनिक तथा सुरक्षा विज्ञहरू संलग्न रहनेछन्। यो संयन्त्रमार्फत वास्तविक समयको सूचना आदान–प्रदान, प्रारम्भिक चेतावनी प्रणाली, संयुक्त योजना निर्माण तथा आकस्मिक परिस्थितिमा तत्काल प्रतिक्रिया क्षमता बढाइने सेन्टकमले जनाएको छ।विशेष गरी बलिस्टिक मिसाइल, क्रुज मिसाइल र मानवविहीन हवाई प्रणाली (ड्रोन) जस्ता आधुनिक सुरक्षा खतराको सामना गर्न यो संयन्त्र केन्द्रित रहनेछ।

MEAD-CDOC लाई CAOC भित्रै समावेश गरिएको छ, जुन केन्द्र २० वर्षभन्दा बढी समयदेखि कतारमा सञ्चालनमा रहेको छ। हाल CAOC मा १७ देशका प्रतिनिधिहरू सहभागी छन्, जसले मध्यपूर्व क्षेत्रमा सैन्य हवाई सम्पत्तिको परिचालन र समन्वय गर्दै आएका छन्।सेन्टकमका अनुसार, पुरानै बहुराष्ट्रिय संरचनामाथि नयाँ संयन्त्र थपेर हवाई तथा क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षामा विशेष केन्द्रित क्षमता विस्तार गर्ने लक्ष्य राखिएको हो।

विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएअनुसार, अमेरिकी वायुसेनाको केन्द्रीय कमान्ड (AFCENT) का सदस्यहरूले क्षेत्रीय साझेदारहरूसँग मिलेर

बहुराष्ट्रिय सैन्य अभ्यासको योजना बनाउने

संयुक्त ड्रिल सञ्चालन गर्ने

आकस्मिक सैन्य अवस्थाको सामना गर्ने

खतरा सम्बन्धी सूचना तथा चेतावनी साझा गर्ने
जस्ता कार्यहरू MEAD-CDOC मार्फत गर्नेछन्।

करिब १० हजार अमेरिकी सैनिक तैनाथ रहेको अल उदेद एयर बेस मध्यपूर्वकै सबैभन्दा ठूलो अमेरिकी सैन्य अड्डा हो। नयाँ संयन्त्रको स्थापना यस क्षेत्रलाई अमेरिकी सैन्य रणनीतिमा अझ महत्वपूर्ण बनाउने कदमका रूपमा हेरिएको छ।यसअघि नै अमेरिकी सेनाले कतार र बहराइनसँग द्विपक्षीय संयुक्त कमान्ड पोस्टहरू स्थापना गरिसकेको थियो, जसको उद्देश्य संयुक्त हवाई तथा क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा योजना, समन्वय र सञ्चालनलाई केन्द्रित गर्नु रहेको बताइएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार MEAD-CDOC को स्थापना मध्यपूर्वमा सुरक्षा चुनौतीहरू बढ्दै गएको सन्दर्भमा अमेरिका र उसका साझेदार राष्ट्रहरूबीच सैन्य सहकार्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने रणनीतिक सन्देश हो। यसले क्षेत्रीय स्थायित्व, सामूहिक प्रतिरक्षा र शक्ति सन्तुलनमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।