चिरन्जिबी पाण्डे  लिस्बन, पोर्चुगल —
पोर्चुगलमा क्याथोलिक चर्चसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूले बालबालिका र नाबालिकामाथि यौन शोषण गरेको ठूलो सङ्ख्यामा उजुरी र अनुसन्धान सार्वजनिक भएका छन्। यसले देशभर तथा चर्चभित्रै ठूलो विवाद र आलोचना निम्त्याइरहेको छ।

स्वतन्त्र आयोगको निष्कर्ष: हजारौँ पीडक र पीडित

पोर्चुगलको एपिस्कोपल सम्मेलन (CEP) द्वारा गठित Independent Commission for the Study of Sexual Abuse of Children in the Portuguese Catholic Church नामक स्वतन्त्र आयोगले रिपोर्ट जारी गरेको छ। आयोगले जनाएको छ कि १९५० देखि २०२२ सम्म क्याथोलिक चर्चसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूले कम्तीमा ४,८१५ बालबालिकामाथि यौन शोषण गरेको पत्ता लागेको छ। आयोगले यो सङ्ख्या “कम्तिमा” मात्र हो र वास्तविक संख्या अझ धेरै हुन सक्ने अनुमान व्यक्त गरेको छ।

रिपोर्टका अनुसार आयोगले ५१२ मान्यता प्राप्त घटनाका साक्ष्यहरू सङ्कलन गरेको थियो र त्यस आधारमा थप हजारौँ सम्भावित पीडितहरूको पहिचान गरिएको छ। अधिकांश शोषण घटनाहरू १९६० देखि १९९० को दशक बीच भएका भए पनि केही घटना २०००s पछि पनि रिपोर्टमा समावेश छन्।

कसरी र कहाँ भयो यौन शोषण?

करिब ७७% अभियुक्तहरू पादरी (paster) थिए।

शोषणका धेरै घटनाहरू चर्च भवन, स्कुल, निजी आवास तथा विश्वास सम्बन्धका ठाउँहरूमा भएका थिए।

अधिकांश पीडितहरू १०–१४ वर्षका थिए, केही बालबालिकाको उमेर अत्यन्त कम रहेको थियो।

आयोगका प्रमुख साइकियाट्रिस्ट पेद्रो स्ट्रेच्टका अनुसार, रिपोर्टमा उल्लिखित संख्या “बर्फको डाँडा (tip of the iceberg)” जस्तै हो — वास्तविक पीडित संख्या अझ धेरै हुन सक्ने संकेत छ।

कानूनी र सामाजिक अवस्था

अधिकांश यौन शोषणका घटनाहरू कानूनी समयसीमाभित्र पर्दैनन्, जसका कारण सरकारी कारबाही सीमित छ। यद्यपि कम्तीमा २५ घटनालाई अनुसन्धानका लागि सार्वजनिक अभियोजन कार्यालयमा पठाइएको छ।आयोगले चर्च र पोर्चुगल सरकार लाई यौन शोषण रोक्न थप कडा कदम उठाउनुपर्ने सिफारिस पनि गरेको छ।

चर्च र सरकारको प्रतिक्रिया

पोर्चुगलका क्याथोलिक धर्माध्यक्ष संघका अध्यक्ष बिशप जोस ओर्नेलासले रिपोर्ट सार्वजनिक गर्दै पीडितहरूप्रति क्षमायाचना गरेका छन्। उनले भनेका छन् कि यस्तो यौन शोषण “एक खुल्ला घाउ” जस्तै छ र चर्चले यसलाई बेवास्ता गर्न नहुने बताएका छन्।तर, चर्चभित्र के कस्ता कदम चालिनेछ भन्ने विषयमा अझै स्पष्ट कार्यक्रम जारी गरिएको छैन। केही पुरोहितहरू अझै सक्रिय सेवामा रहँदा चर्च नेतृत्वको कदममा आलोचना भइरहेको छ।

जनताको प्रतिक्रिया

पोर्चुगलका नागरिकहरूमा यस प्रकरणले गहिरो सदमा र असन्तुष्टि उत्पन्न गरेको छ। धेरैले चर्चको भूमिका, उत्तरदायित्व र पारदर्शितामा प्रश्न उठाएका छन्। केही विश्लेषकहरूले यसलाई “छलाङ्ग लगाइएका ढोका खोलिएको क्षण” मानिरहेका छन्, जसले लामो समयसम्म चर्चभित्र दबाइएका यौन शोषणका मुद्दाहरूलाई सार्वजनिक गरेको छ।