पुस १८, २०८२
ब्यूरोका प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक शिवकुमार श्रेष्ठका अनुसार, पक्राउको क्रममा राजवंशीसँग विभिन्न प्रकारका उपकरण बरामद भएका छन्। यसमा राउटर, एडप्टर, कम्प्युटर, युपीएस (UPS) र अन्य VoIP सम्बन्धी उपकरण समावेश छन्। बरामद उपकरणहरूको प्रयोग गरी कसरी अन्तर्राष्ट्रिय कल bypass गरिन्थ्यो भन्ने विषयमा विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको छ।राजवंशीलाई दूरसञ्चार ऐन, २०५३ अन्तर्गतको कसुरमा अनुसन्धान भइरहेको छ। यस ऐनअनुसार, अनधिकृत VoIP सेवा सञ्चालन गर्ने, सरकारको अनुमति बिना कल bypass गर्ने वा यसबाट आयात–निर्यातमा अवैध लाभ उठाउने गतिविधि गैरकानुनी मानिन्छ। कानूनी प्रक्रिया अनुसार पक्राउ परेका व्यक्तिलाई आवश्यक कारबाहीपछि मुद्दा दायर गरिने छ।
कल बाइपास र कानुनी पृष्ठभूमिकल बाइपास (VoIP Bypass) भन्नाले इन्टरनेट वा अन्य प्राविधिक प्रणालीमार्फत अन्तर्राष्ट्रिय कलहरू सरकारी नियन्त्रित टेलिकम नेटवर्क bypass गरी सस्तो दरमा गर्ने प्रविधि हो। यसबाट नेपाल सरकार र दूरसञ्चार कम्पनीहरूमा आर्थिक क्षति पुग्छ। नेपालमा नेपाल टेलिकम र एनसेलले कानुनी VoIP सेवा सञ्चालन गर्दा मात्र शुल्क संकलनको व्यवस्था छ।विशेषज्ञहरूको भनाइ अनुसार, गैरकानुनी VoIP सेवा व्यवसायिक र प्रविधिक रूपमा सजिलो भए पनि आर्थिक रूपमा राज्य र दूरसञ्चार कम्पनीहरूको लागि चुनौतीपूर्ण हुन्छ। प्रहरी र नियामक निकायहरूले यस प्रकारका केसहरूमा सक्रिय रहँदै आइरहेका छन्।
सम्बन्धमा शंका: रिबेल चौधरीत्यसै क्रममा सामाजिक र राजनीतिक वृत्तमा चर्चा उठेको अर्को विषय भनेको पुराना खेलाडी रिबेल चौधरीसँग सम्बन्धित छ। रिबेल चौधरीमाथि सुजता कोइरालाका ज्वाइसँगको सम्बन्धमा शंका भएको बताइएको छ। यस विषयमा हालसम्म प्रमाण संकलन भइरहेको छ र सम्बन्धित पक्षले कानुनी र सामाजिक दृष्टिकोणबाट स्पष्ट पार्नुपर्ने अवस्था देखिएको छ।
सामाजिक र आर्थिक प्रभावअनधिकृत कल bypassको प्रयोगले राजस्व घाटा, सेवा अवरोध र सुरक्षा जोखिम निम्त्याउँछ। अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि यस्ता अवैध VoIP गतिविधिहरूले देशको दूरसञ्चार नेटवर्कको सुरक्षा र विश्वसनीयता माथि प्रश्न उठाउँछ। विशेषज्ञहरूले स्थानीय प्रशासन र दूरसञ्चार नियामकसँगको समन्वय बलियो बनाउन र नियमित अनुगमन प्रणाली आवश्यक रहेको बताएका छन्।
प्रहरीले भनेको कुराप्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक श्रेष्ठले भने, “हामीले निरन्तर अनुगमन र निगरानी गर्दै आएका छौं। यस घटनाले देखाउँछ कि टेलिकम नेटवर्कमा गैरकानुनी पहुँचको जोखिम अझै कायम छ। पक्राउ परेका व्यक्तिलाई कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी आवश्यक कारबाही हुनेछ। नागरिकलाई पनि अवैध VoIP सेवा प्रयोग नगर्न अनुरोध गर्दछौं।”ब्यूरोले आगामी दिनमा यस प्रकारका गैरकानुनी VoIP नेटवर्कहरूको पहिचान र नियन्त्रणमा थप कदम चाल्ने योजना बनाएको जनाएको छ।
