“नेपाली हुँ भन्नेले विचार गरौं” — राजनीतिक तरङ्ग र लोकतन्त्रको भविष्य

पुस १६, २०८२

@एस.आचार्य काठमाडौं, 

हालै नेपालको वैकल्पिक राजनीतिक गतिबिधि, पुराना नेताहरू र नयाँ नेतृत्वबीचको सम्बन्ध फेरि चर्चा केन्द्रमा आएको छ। यस पटक चर्चामा मुख्य रूपमा बूढा पार्टी नेताहरू र जेन–जी पीढीका नयाँ आवाजबीचको सम्भावित समझदारी, चेतावनी र विरोधका विषयहरू छन् — जसले लोकतन्त्र, संघीयता र देशको भविष्यलाई सिधै छोइरहेका छन्।

📌 बाबुराम भट्टराईको सक्रियता र भूमिका

पूर्व प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराई नेपालको राजनीतिक अन्तरिक्षमा फेरि एक पटक चर्चा भएको नाम बनेका छन्। हालका समाचार अनुसार, उनी नयाँ/पुराना राजनीतिक गठबन्धन र वैकल्पिक शक्तिहरूसँग संवाद जारी राखिरहेका छन्। केही अन्तर्राष्ट्रिय सन्दर्भमा उहाँले पुरानै मोनार्कीको पुनर्स्थापनामा “शून्य सम्भावना” रहेको स्पष्ट रूपमा व्यक्त गरेका छन् — जसले नेपालको गणतन्त्रलाई स्थिरता दिएर अघि बढाउनुपर्नेमा जोड दिएको छ।

यसैबीच पार्टी संगठन र वैकल्पिक राजनीतिक दिशाहरूमा उनको भूमिका, नयाँ गठबन्धन र चुनावी रणनीतिमा उनले व्यक्त गर्न खोजेको सपोर्ट–राइभल–एकता सन्दर्भमा विवाद र असन्तुष्टि पनि देखिएको छ — जसलाई कतिपयले धेरैदिने राजनीतिक मतभेद वा “देखिने–नदेखिने बयान”का रूपमा व्याख्या गर्दै आएका छन्।

सामाजिक सञ्जाल र अनौपचारिक चर्चाहरूमा भट्टराईलाई भारतसँग सम्बन्धित परामर्श वा विदेशिय प्रभावका आरोप समेत लगाइन्छ — जस्तै “RAW/विदेशी एजेण्ट” को आरोप — तर यी व्यापक रूपमा पुष्टि भएका तथ्य हुन् भन्ने प्रमाणित छैनन् र प्रायः राजनीतिक विरोध–प्रचारका रूपमा फैलिएको ठानिन्छ।

📌 बालेन शाह र रवि लामिछाने: नयाँ नेतृत्व बनाम गठबन्धनको चुनौती

काठमाडौंका महापौर बालेन शाह र राष्ट्रिय राजनीतिमा उदाएका रवि लामिछाने बीचको सम्भावित गठबन्धन पछिल्ला दिनमा सबैको ध्यान खिचिरहेको छ। दुवैले अलग–अलग तर एकअर्कालाई पूरक शक्ति मान्दै वैकल्पिक राजनीतिक मोर्चा निर्माण गर्ने चेतावनी दिएका छन् — जसले पुराना तीन मुख्य दललाई चुनौती दिन सक्ने सम्भावना बनाउँदैछ।

तर कतिपय विश्लेषक र समाचारले यो समझदारी अझ प्रारम्भिक चरणमा रहेको, “प्रधानमन्त्री उम्मेदवार” स्तरसम्म नपुगेको र अझै छलफल जारी रहेको बताएका छन् — जसले भविष्यमा राजनीतिक स्थिरता र गठबन्धनको दिशा कसरी तय हुन्छ भन्ने कुरामा प्रश्नहरू उठाइरहेको छ।

📌 सिके राउतका अभिव्यक्तिहरू र मध्यस्थता प्रयास

डेढ महिना अघि लालबाबु (सिके) राउतले देश टुक्राउने जस्तो अभिव्यक्ति दिएर विवाद सिर्जना गरेका थिए, जसले मधेश आन्दोलन र समावेशीता सम्बन्धी पुराना प्रश्नहरूलाई फेरि उठाएको थियो। अहिले उनी बालेन–रवि बीचको सम्भावित मिलनमा मध्यस्थता प्रयास गर्दै आएको चर्चा भइरहेको छ — जसले राजनीतिक संवाद र एकताभावमा जोड दिन खोजेको देखिन्छ।

📌 लोकतन्त्र र भविष्यका प्रश्नहरू

यो सम्पूर्ण परिस्थितिले केही महत्त्वपूर्ण प्रश्नहरू उठाउँछ:

के पुराना र नयाँ नेतृत्वबीचको समझदारीले नेपालको लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउँछ?

कसरी वैकल्पिक नेतृत्व र पुराना पार्टिहरूबीचको संवादले संघीयता, समावेशीता र दीर्घकालिन स्थायित्वलाई असर गर्छ?

लोकतन्त्र र “नेपाली हुँ” भन्ने अभिव्यक्तिमा आधारित राजनीतिक चेतना अघि बढाउने जिम्मेवारी कसको हो?

राजनीतिक समीक्षकहरू भन्छन् कि लोकतन्त्रलाई भविष्यमा लैजान बढी खुला संवाद, वैचारिक बहस र युवा सहभागिता आवश्यक छ — जसले पुराना संगठित शक्ति र नयाँ उभरिएका आवाजबीच तालमेल र प्रतिस्पर्धा दुवैलाई सम्मानपूर्वक अघि बढाउनेछ।

सम्पर्कमा रहनुहोस्